ئافراندهناسی (خولقیهتناسی) كوچكهیهكێ سهرهكی یێ سێ كوچكهیا عرفانی یا (خۆناسی، خودێناسی، ئافراندهناسیێ) یه، ئافرانده ب واتهیا گشت خولقیهتێ د هێت، د ڤێ كوچكهیا ئافراندهیێ دا، د پێناسهیا ئهڤرۆ دا، دێ شێین بێژین: (ژینگههـ). د زانستێ ژینگههـ زانیێ دا، ژینگههـ دابهش دبیته سهر دو ژینگههێن سروشتی و ژینگههێ مرۆڤی، د عرفانێ …
تمامیا بابەتی
د ناڤ دەستڤیسێن ئارشیفا ئۆسمانی دا زێدەتر ژ 300 دەستنڤیسێن دیوان و هەلبەستێن تورکییا ئۆسمانی و فارسی و عەرەبی یێن هەلبەستڤانەکی ب ناڤێ نەفعی هەنە. نەفعی؛ عومەر کوڕێ موحەممەد کوڕێ عەلی ئەرزەرۆمی یە. ئەڤ نەفعی یە کوردەکی خەلکێ کەلا حەسەن– حەسەن قەلا– سەر ب ئەرزەرۆمێ یە و د سەدەیا 11ێ …
تمامیا بابەتی
فرانز کافکا (1883–1924)، یەک ژ نڤیسکارێن وێژەیی یێن ھەری کاریگەرێن سەدسالا 20، د وارێ تێکلیێن خوە یێن ب ژنان را گەلەک ناکۆکی ددیت. ئەڤ ھەڤسەنگییا وی ھەم د ژیانا وی یا شەخسی دا و ھەم ژی د خەباتێن وی یێن ئەدەبی دا باندۆرێ ل سەر ھەموویان دکەت. مژارا “کافکا و …
تمامیا بابەتی
د ناڤ ھەموو ھەلبەستکارێن فارسینڤیس دا نزامی یەک ژ ستێرکێن ھەری پرشنگدار و ناڤدارە کو هەتا رۆژا ئیرۆ کەس نەگەھیشتییە پلە و پایەیا وی یا ھونەری. نزامی زانایێ ڤەگێڕانا چیڕۆک و سەرپێھاتییان، ھۆستایێ سالۆخدان و شرۆڤەکرن و وێنەسازییا ھونەری یە. ب دەرد و داخێن گران ڤە ل بەر گەلەک …
تمامیا بابەتی
دێ ژ گۆتنا نڤیسەرێ نەرویجی یێ ناڤدار (یوستاین گاردەر 1952)ێ دەستپێ کم، خودانێ پەرتووکا (جیهانا سۆفیایێ) ئەوا بۆ سەر 65 زمانێن جیهانی هاتی وەرگێڕان، ژ بەر کو ئەڤ گۆتنا وی ژ هەمی ڕەنگێن ڕۆمانان دگرت، دبێژت: “ئەم نەشێین بەلگەیان بۆ وان هەیبەران بینین، یێن کو وژدانێ دلڤینن، لێ ئەم …
تمامیا بابەتی
لەتیۆری ململانێدا زۆر بیرمەند بەجیاوازی بیر و بۆچوونەوە تێڕوانینی تایبەتی خۆیان پێشکەش کردووە، یەکێک لەو تیۆرانە بریتییە لە بالانسی کۆمەلایەتی، ماتریالییەکان ئەم تیۆرە دەگەڕێننەوە بۆ پێویستی مانەوەی ئینسان لەبەرامبەر هەلومەرجی نائاسایی و ناجێگیر، ستایلێکە گرەو لەسەر ململانێ لەنێوان چینەکان لە لایەک و ململانێی نێوان شارنشینی و گوندنشینی لە لایەکی ترەوە، …
تمامیا بابەتی
ل ئێڤاریهكی ئهز ل گهل ههڤالهكێ خۆ یێ هۆلهندی ل قاوهخانهكا بچویك یێ ڕوینشتی بووم كو دكهفته هنداڤی كهنالێن باژێڕێ ڕۆتهردامێ، دهمێ ئاخفتنا مه بهردهوام بووی ههتا گههشتیه پرسیارهكێ كو ژ مێژه هزرا فهیلهسۆف و بیرمهندان مژویل كری: كیژ ژ وان د ههبوون و گرنگیێ دا پێشتره، ماف یان ئهرك؟ …
تمامیا بابەتی
ڕۆماننڤیسێ ڕۆسی یێ ناڤدێر دۆستۆیڤسكی د نڤیسینەكا خوە دا دبێژیت: “من ئاورێن ڤیانا ڕاست و دورست ب تەنێ ل دەرازینكێن گۆرستان و خەستەخانەیان دیتینە، ئەم مرۆڤ هەتا كو هەر تشتێ هەیی ب داوی نەهێت بیرا مە قەت ل خوەشتڤیێن مە ناهێت”. هەلبەت گۆتنەكا ب ڤی ئاوایی، گەر بنیاتەكێ ڕاستەقینە هەبیت، …
تمامیا بابەتی
پشتى هاتنا ڕژێما بەعس بۆ سەر دەستهەلاتێ ل ئیراقێ ل سالا 1968ێ، پەیرەوکرنا سیاسەتا ب دژى بەرژەوەندییێن ئەمریکا و هەڤپەیمانێن ئەوێ و نێزیکیبوونا ئەوێ د گەل هەڤڕکێن ئەمریکا ب تایبەتى ئێکەتیا سۆڤیەت، بوو ئەگەرێ هندێ ئەمریکا ب هویرى هزرێ ل دویڤچوونا ڕێرەوێن سیاسەتا ئیراقێ بکەت داکو بشێت ل پاشەرۆژێ گۆڕانکاریێن …
تمامیا بابەتی
گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین