بابەت

ڤەکۆلین

ئاڤاكرنا هەرەما ل وەلاتێ‌ مسرا كەڤن (2270-2780ب.ز)

پ. هـ. هیڤی صه‌بری جه‌میل هەرەم: ئاڤاهيیەكێ‌ بلند و بنیاتەكێ‌ سێ‌ گۆشەیە و ب شێوەیەكێ‌ هەرەمی هاتيیە بلند كرن و ژبەرێن مەزن هاتيیە  دروست كرن. ل بنەمالا سێیێ‌ بۆ جارا ئێكێ‌ هەرەم هاتیيە ئاڤاكرن، بەلێ‌ دروسترین هەرەم هەرەمێن بنەمالا چارێنە وەكی هەرەمێ‌ (خوفو) ل دەڤ مسرى یێن كەڤن ب ناڤێ‌ …

تمامیا بابەتی

ژن د داستانا (مەمێ ئالان)دا

هۆشەنگ شێخ محەمەد مەمێ ئالان، وەک بەیت و داستان و شیعر و دەقێن ئەدەبی، د گەلەک سەردەم و جهـ و ب زاراڤێن کوردی هاتییە باسکرن، بۆ ڤێ ڤەکۆلینێ مە دەقێ (مەمێ ئالان، لە چاپکراوەکانی کۆڕی زانیاری کورد، زنجیرەی کەلەپووری ئەدەبی کوردی، ژمارە ٩، سالا ١٩٧٧) کرە بنەما، ئەوا (نورەدین زازا) …

تمامیا بابەتی

داهێنانێن سەیف محەمەد بەگێ بەرواری

عەلی عەبدوللا هەسنیانی د دیرۆکێ دا د ناڤ کوردان دا گەلەک کەس هەبووینە مل ب ملێ نەتەوەیێن دی ئامیرە و ئالاڤێن پێدڤی بۆ ژیانێ داهێناین، هندەک ژ وان داهێنەر و داهێنانێن وان د بەرپەرێن دیرۆکێ دا هاتینە تۆمارکرن، ئێک ژ وان داهێنەران سەیف محەمەد بەگ کوڕێ سەعید بەگێ بەرواری یە، …

تمامیا بابەتی

شیعە و كوردێن شیعە

مەسعود خالد گولی بێگومان بابەتێن ئایینی و مەزهەبی كو دیرۆكەكا سەدان سالە هەی د گۆتارەكێ‌ دا ناهێتە گونجاندن، لێ‌ ژبەركو مەزنترین دەولەتا شیعە جیرانا مە كوردانە و وەلاتێ‌ كو ئەم تێدا دژین ژی، نە تنێ‌ شیعە زۆرینەنە بەلكو ئەو چەند قاتی مە كوردا و عەرەبێن سوننەنە، و نۆكە ژ هەمی …

تمامیا بابەتی

كورد و كوردستان د بیرهاتنێن بیانییان دا

سەلوا محەمەد نهێلی نڤیسینا بیرهاتنان ئێك ژ دیاردەیێن مروڤێن رەوشەنبیر و پێگەهشتینە، كەسانێن شارەزا و خوەدان سەربوڕن، ئانكو ئەو كەسێن گرنگیيەكا تایبەت ب خوە  و ژیانا خوە یا د ناڤ دا دژیت ل گەل یا بۆری ددەت. هەر دیسان زێدەتر ئەو كەسێن دنڤیسن، یێن كو ژیاننامەیا وان یا پڕ ژ …

تمامیا بابەتی

به‌راوردكرنا كاراكته‌را ”نه‌وفه‌ل و دیمەنێن نه‌وفه‌لی“ د له‌یلا و مه‌جنوونا نیزامی و سه‌وادی دا

أ. د. نه‌سیم  سۆنمەز زانــكۆیا وانــێ 2 – 2 چیرۆكا له‌یلا و مه‌جنوونێ ب رێیا ئە‌ده‌بیاتا ئە‌ره‌بان و فارسان كه‌تیه‌ ناڤ ئە‌ده‌بیاتا كوردی. ئە‌ڤ چیرۆك، جارا ئەول ژ ئالیێ نزامیێ گه‌نجه‌وی ڤا ب ته‌شه‌یێ مه‌سنه‌ویێ و ب زمانێ فارسی هاتیه‌ نڤیساندنێ و ئەو ژ 4600 مالكی زێده‌تر ئە. د ئەده‌بیاتا …

تمامیا بابەتی

گوندێ گه‌لیكوورێ و شێخ عه‌بدللاهێ گه‌لیكوورى

ته‌حسین ئیبراهیم دۆسكى د دیرۆكا عه‌ردێ مه‌ دا گوند و باژێڕ ژى وه‌كى مرۆڤانه‌، هنده‌ك دبن و هنده‌ك دمرن، هنده‌ك ل سه‌ر حسێبا هنده‌كێن دى مه‌زن دبن، دێ بینى گونده‌كێ بچویك یێ كه‌س چو هزرێ بۆ نه‌كه‌ت ده‌مێ ئێغبال -ژ به‌ر ئه‌گه‌ره‌كێ- د ڕویێ وى دا دكه‌نت ده‌رگه‌هێ سعوودێ ل …

تمامیا بابەتی

كوردستانا عیراقێ ‌(1920-1933)ێ د رۆژناما ( الاستقلال) یا عیراقی دا

پ. د. صه‌لاح محه‌مه‌د سه‌لیم مه‌حموود ڤەكۆلینێن نوی، یێن د بوارێ‌ دیرۆكا نوی و هەڤچەرخ دا دهێنە نڤیسین، مفایەكێ‌ باش ژ رۆژنامێ‌ وەكە ژێدەرەكێ‌ رەسەن وەرگرتییە، چونكە رۆژنامە بینەرەكێ‌ راستەوخۆیێ‌ رویدانان بوو، بەلكو گەلەك جاران رویدان وەكی دەنگ و باس ڤەگۆهازتینە. رۆژنامەڤانییا عیراقی ل سەردەمێ‌ مەلكی (1921- 1958) پێشكەتنەك بخۆڤە …

تمامیا بابەتی

ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی

حەمەکەریم عارف هه‌ڵبه‌ته‌ ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی شتێك نییه‌ له‌ ئه‌زه‌ڵه‌وه‌ به‌ باڵای ئه‌م یا ئه‌و نه‌ته‌وه‌دا بڕابێ‌‌ و له‌ ده‌رێی واقیعدا چێ‌ بووبێ‌ ‌و پشتا‌و پشت به‌ میرات هاتبێ‌، به‌ڵكو شتێكی رێژه‌ییه‌‌و له‌ نێو پرۆسه‌ی مێژوودا چێ‌ بووه‌و چێ‌ ده‌بێت. وه‌كو چۆن هیچ دیارده‌و رووداوێك له‌ مێژووییه‌ت به‌ده‌ر نییه‌‌و له‌ ده‌رێی …

تمامیا بابەتی