ڤەکۆلین

غیاسەدین نەقشبەندى رەخنە ب کوردی، پەیڤەکا گەمورەیە، یارەقە، یا تیژە، یا زڤرە؛ نزانم چاڤکانی و ئیتیمولۆجیا وێ ژکیڤە هاتییە و بۆچی ئەو ناڤ دانایە سەر ڤی تێگەهی، چێدبیت فارسی بیت و چێدبیت تورکی ژی بیت، ئەم نزانین کێ ئینایە و چەوا هاتیە د ناڤ زمانێ کوردی دا، لێ یا ئەز …

به‌رهه‌ڤكرن: رێدیر موحه‌مه‌د ئەدەب وەك خۆدیكا رەنگڤەدانا ژیان و كەتوارێ‌ مروڤایەتیێ‌يه‌، بەردەوام خۆ گۆنجاندنێ گەشەسەندنێ‌ ب خۆڤە دبینیت، ب تايبه‌تى ل سەردەمێ‌ نوكە یێ‌ ڕوشنگەری و تەكنولۆژیايێ ب هەڤگەهشتن و ئاراسته‌يێ تەڤ بیاڤان زەڵالتر دهێتە دیتن. هەلبەت ئامراز و ئاڵاڤێن پەیوەندیكرنێ‌ دەستپێشخەریەكا باش ژ پێخەمەت دروستكرنا پێلەكا نویكاریێ‌ د بیر …

هۆزان عه‌لى ئيبراهيم پەیڤا (وێنە) د فەرهەنگێن ئەورۆپی یێن هەڤچەرخ دا، گەلەك ڕامانان ددەت؛ ژ بەر کو ب گەلەك پەیڤان دهێتە گۆتن، وەكی (motif) كو د چارچووڤێن هەمەرەنگ دا زێدەتر ڕامانا گوهۆڕینا وێنەی ددەت. دیسا پەیڤا وێنە (image)، پەیڤا ئەندێشە (imagination) گرێدانەك یا پێكڤە هەی و هەر دو ژ ئێك …

ئەلند مزوری نڤیسین بۆ زارۆکی نەکارەک ئاسانە وەک هزر بۆ دهێتە کرن، بەلکۆ ئەڤ مژاره یا پێدڤی ب پاشخانەکا ئەدەبی یابەرفرهـ و کۆمکا زانیاریانە بڤێ جیهانێ ڤە، نەخاسمە ئەگەر دبابەتەک دەست نیشانکری دا بیت. جیهانا زارۆک تێدا دژیت جیهانەکا تایبەتە ب هەمی ڕەنگ و جورێن خۆڤە، دڤێ جیهانێدا نازکی و …

محسن عەبدلڕەحمان “وێژه‌یا زاره‌كی یا كوردی: مێژوو، دێرینی، كانییه‌كا هشك نه ‌بیته”‌‌(1) كه‌لتۆرێ‌ كوردی نوینه‌راتییا بیردانكا ملله‌ته‌كێ‌ دێرین دكه‌ت، كو ئێك ژ گرنگترین نیشانێن ناسنامه‌یا وی یا نه‌ته‌وه‌یی یا ناوازه‌یه‌، كو هاتییه‌ داڕشتن ژ ڤیان و هیخوازیێ ب ئه‌وا د هزر و ئاشۆپه‌گه‌رییا كوڕێن ڤی ملله‌تی دا، خه‌م و حه‌ز، …

جەمال كودی ئەدەبیاتێ‌ ب شێوەیەكی گشتی؛ ژانڕێ‌ هۆزانێ‌ ب تایبەتی، هەر ژ كەڤن دا دەربڕین ژ گەلەك بوویەر و خۆشی و نەخۆشیێن مللەتان كرییە، مللەتێ‌ كورد ئێك ژ وان مللەتانە ژ ئەگەرێ بەرەڤانیكرن ژ مافێن خوە یێن ڕەوا، ب ڕێكا قارەمان و كەسایەتییێن سەركردە و مێرخاس؛ تووشی چەندین دەردەسەری و …

ئیسماعیل بادی گه‌له‌ك گوندێن كوردستانێ ناڤوده‌نگییا خۆ ب كه‌سایه‌تى یێن خۆ یان ب شینوارێن خۆ یان ژى ب كه‌ش و هه‌وا و به‌رهه‌مێ خومالى وه‌رگرتییه، ‌(بێسرێ‌) ژ وان گوندانە یێن دیرۆكەكا كەڤن د ناڤ مێژوویا شارستانییا دەڤەرا بەهدینان دا هەی، ئەڤ گوندە هه‌‌ر ژ دەرێ‌ گەلیێ‌ بێسرێ‌ ب مزگەفتا خۆ …

حه‌مه‌ هاشم مادەکان یەکێک بوون لەو گەلانەی کە لە مێژووى ڕابردوودا لە ناوچەکانی چیای زاگرۆس نیشتەجێ بوون و بەپێی جوگرافیای ئێستا، کوردستان و ئازەربایجان و ناوچەی كاردۆخ لەخۆدەگرێت.  بە پشتبەستن بە نووسینەکانی هێرۆدۆت مێژوو نووسى كۆنى گریك، مادەکان لە ٦ هۆزی سەرەکی پێکهاتبوون، ئەوانیش فه‌یلییه‌كان، باریتاک، سترۆچات، ئاریایى، بودی و …

د. عه‌بدولره‌حمان مزوری ژێدەرێن مێژوویی بۆ مە ڤەدگێڕن، گەلەک دەولەتێن کەڤنارێن کوردان پارەیێن کانزا ژ زێڕی، زیڤی و سفری … ژەنینە/ چێکرینە، وەک:  1 – دەولەتا حەسنەویە(١) د سەدسالییا دە‌‌هێ و یازدێ زاینی دا (959 – 1015ز)، دینارێن زێڕی و دەرهەمێن زیڤی… ژەنینە (عبد، 2021، ب224 – 225. اسماعیل، 2005، …