بەرهەڤکرن: مەتین ساڵا نوی، هەلکەفتەکا جیهانی و پڕى ڕامانە و هەر ساڵ ب جۆش و خرۆشەکا تایبەت د ناڤ چاند و وەلاتێن جودا دا دهێتە پیرۆز کرن. لێ فەلسەفەیا ل پشت ڤێ هەلکەفتێ چییە؟ بۆچی مروڤ ژ بۆ دەربازبوونا ساڵەکێ بۆ ساڵەکا هندە ب گرنگ دبینن؟ بۆ بەرسڤدانا ڤان …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن: مهتين ل ساڵا 1950ز، د دهمێ ڤهكۆلينێن زانايهكێ فهرهنسى ل دهڤهرا ئۆگاريت (Ogarît) ل سووريا، تابلۆيهكێ سترانهكا كوردى يا هۆرى (حورى) هاتهديتن، كو ناڤێ وێ (ماڵا هۆرى) بوو، ب پيتێن بزمارى هاتبوو نڤيسين. زانا باوهر دكهن، كو ئهڤ سترانه بۆ 1400 بهرى زايينێ ڤهدگهريت، ئهڤه كهڤنترين سترانا جيهانێ يه، …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن: مهتين دیارە کو چیرۆکا کلاسیکی رۆبنسن کروزۆ Robinson Crusoe یا نڤیسکارێ مەزن دانیێل دیفۆ Daniel Defoe (1669 -1731)، کو بەحسێ زەلامەکی دکەت یێ کو ب تنێ ل سەر گراڤەکا دویر ژیایی، بوویە راستی. زەلامەک هاتە دیتن، کو ٤٠ سالان ب تنێ ل سەر گراڤەکا دویر و بێ خەلک ژیایە. …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن: مهتين حەزا زێدە یا کۆمکرنا پەرتووکان هەتا وێ رادەیێ، کو بگەهیتە ئاستێ دینیاتیێ ب کۆمکرنا هەر تشتەکێ چاپکری، کو نیزیکی هندێ لێ بهێت ببیتە کارەکێ بێ مفا ب تنێ بۆ حەزێ بیت و نە بۆ مفا ژێ وەرگرتنێ.. رەنگە جۆرەکێ نەخۆشییا دروونى بیت. هەر چەندە ئەڤ دیاردەیە ژ لایێ …
تمامیا بابەتی
بەرهەڤکرن: مەتین پێگەهێ “Oldest”، ٨ ژ دێرینترین براندێن ئۆتۆمۆبیلان (تڕمپێلان) ئەوێن هەتا نوکە ب ڤێرژن و شێوازێن خۆ یێن نوی شیاینە ل هەمبەر پێلا تەکنەلۆژیایێ خۆ ڕابگرن ئاشکەرا کرن. ئەڤ ئۆتۆمۆبیلە د مۆزەخانەیان دا دپاراستینە و هندەک ژ وان ئۆتومۆبیلێن ئێکێ هێشتا شیانا کارکرنێ هەیە. کوگنۆت ستیمەر Cugnot Steamer کەڤنترین …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن: مهتين ئهو پهرتووكێن ب ناڤهرۆك و بابهتێن جودا جودا ل سهر رهفێن پهرتووكخانان هاتينه رێزكرن و پۆلينكرن د زۆرن. بهلێ د ههمان دهم ژى دا گهلهك پهرتووك يێن ههين ژ بهر ههر ئهگهرهكێ بيت ب ناڤودهنگ ل جيهانێ بووين. پهرتووكا كودێكس سێرافيانوس يا نڤيسهر ليوجى سێرافينى ب ئێك ژ …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن: مهتين وهلاتێ مهزۆبۆتامیا، دهڤهرهكا مهزن بخوڤه ڤهدگریت، ل ڤێ دهڤهرێ ههمى پێدڤییێ، ژیانێ ژ گژوگیایى و ئاڤێ و كونجێن خۆ پارازتنێ یێن خوهزایى ههنه، بهڵگهیێن دیرۆكى دسهلمینن، كو 12000 سالا بهرى زایینێ، پلێن گهرمایێ ل دهڤهرێ بلند بوون و پاشى بارانێن بۆش بارین. ب نیزیكبوونا 9000 ب. زا. دارێن …
تمامیا بابەتی
بهرههڤكرن و وهرگێڕان: مەتین هیباتیا ئێكهمین زانایا بیركارییێ یه د دیرۆكا مرۆڤایهتییێ دا، ئهو مامۆستا و زانیا فهلهكێ و فهیلهسۆفا كو خواندنگهها ئهفلاتۆنى یا نوى ل ئهسكهندهرییێ. سالا 380ز. هیباتیا ل ئهسكهندهریێێ ل وهلاتێ مصرێ ژ دایك بوویه، كو رۆمانییا حوكم لێ دكر، ئانكو ئهو مصرییه ژ بنیات رۆمانى. ناڤێ …
تمامیا بابەتی
مەھدی ئەلعموری وهرگێڕان: هزرڤان تێبینی ب ناڤێ پێشگۆتنێ: “ئەڤ بابەت ل سەر ژیدرێژترین جڤاکێ دونیایێ یە، ئەو ژی مللەتێ هۆنزایە، ئەو بەرمایێ شیعەیێن ئیسماعیلینە، ئەوێن ب پەی حەسەنێ کوڕێ سەباحی کەتبوون و ل دەما خوە ب حەشاش د ناڤدار بوون”. وەرگێڕ د وەلاتێ پەقین و ھەڤڕکی یێن د ناڤبەرا حوکمەتێ …
تمامیا بابەتی
گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین