د دیرۆکا مرۆڤایەتیێ دا، رۆلی فەیلەسوفان یێ دیار و کاریگەرە. د ئەڤی ئەڤێ مژارا کورت دا، ناڤدارترین فەیلەسوفێن ئەورۆپی د دیرۆکێ دا، کو پێڤاژوویا بیركرنا مرۆڤایەتیێ گوهۆڕین، ژ سوقرات و ئەفلاتونێ، كو فەلسەفە دامەزراندیە، هەتا نیچێ و سارتەری یێن، كو خواندنا هزرا ڕەخنەیی کریە نەریت و بەها ژێڕا پەخشی. سوقرات …
تمامیا بابەتی
خالد صالح ل دەستپێكێ جارێ بۆچى تەقەزاييبوون؟ وەكى ديار و خۆيايە، كو د ناڤ فلمێن هندى دا، گەلەك جاران قەهرەمانێ چيرۆكێ دكەڤيتە د ناڤ دەراڤێن تەنگ دا، لێ ژ نشكەكێڤە رێكە چارەيەك بۆ پەيدا دبيت و ژ وێ ئاريشەيێ سەركەتييانە دەرباس دبيت، تنێ دا قەهرەمانێ چيرۆكێ يان ژى كاراكتەرێن وێ …
تمامیا بابەتی
بەرهەڤکرن: مەتین “ئەڤ بابەتە ب تنێ پێشبینی نە و دیتن و شرۆڤەیێن هندەک کەسانە” فەلەکناسی یان ستێرناسی Astrology سیستەمەکە ئارمانجا وی شرۆڤەکرنا کاریگەرییا تەن و پێکهاتێن بۆشاییا ئەسمانی (هەسارە، ستێر، رۆژ و هەیڤ) ل سەر ژیانا مرۆڤان و رویدانێن ل سەر ئەردی چێدبن. فەلەکناسی کار و دیاردەیەکا کەڤنە ل …
تمامیا بابەتی
بەرهەڤکرن: مەتین ساڵا نوی، هەلکەفتەکا جیهانی و پڕى ڕامانە و هەر ساڵ ب جۆش و خرۆشەکا تایبەت د ناڤ چاند و وەلاتێن جودا دا دهێتە پیرۆز کرن. لێ فەلسەفەیا ل پشت ڤێ هەلکەفتێ چییە؟ بۆچی مروڤ ژ بۆ دەربازبوونا ساڵەکێ بۆ ساڵەکا هندە ب گرنگ دبینن؟ بۆ بەرسڤدانا ڤان …
تمامیا بابەتی
به‌رهه‌ڤكرن: مه‌تين ل ساڵا 1950ز، د ده‌مێ ڤه‌كۆلينێن زانايه‌كێ فه‌ره‌نسى ل ده‌ڤه‌را ئۆگاريت (Ogarît) ل سووريا، تابلۆيه‌كێ سترانه‌كا كوردى يا هۆرى (حورى) هاته‌ديتن، كو ناڤێ وێ (ماڵا هۆرى) بوو، ب پيتێن بزمارى هاتبوو نڤيسين. زانا باوه‌ر دكه‌ن، كو ئه‌ڤ سترانه بۆ 1400 به‌رى زايينێ ڤه‌دگه‌ريت، ئه‌ڤه كه‌ڤنترين سترانا جيهانێ يه، …
تمامیا بابەتی
به‌رهه‌ڤكرن: مه‌تين دیارە کو چیرۆکا کلاسیکی رۆبنسن کروزۆ Robinson Crusoe یا نڤیسکارێ مەزن دانیێل دیفۆ Daniel Defoe (1669 -1731)، کو بەحسێ زەلامەکی دکەت یێ کو ب تنێ ل سەر گراڤەکا دویر ژیایی، بوویە راستی. زەلامەک هاتە دیتن، کو ٤٠ سالان ب تنێ ل سەر گراڤەکا دویر و بێ خەلک ژیایە. …
تمامیا بابەتی
به‌رهه‌ڤكرن: مه‌تين حەزا زێدە یا کۆمکرنا پەرتووکان هەتا وێ رادەیێ، کو بگەهیتە ئاستێ دینیاتیێ ب کۆمکرنا هەر تشتەکێ چاپکری، کو نیزیکی هندێ لێ بهێت ببیتە کارەکێ بێ مفا ب تنێ بۆ حەزێ بیت و نە بۆ مفا ژێ وەرگرتنێ.. رەنگە جۆرەکێ نەخۆشییا دروونى بیت. هەر چەندە ئەڤ دیاردەیە ژ لایێ …
تمامیا بابەتی
بەرهەڤکرن: مەتین پێگەهێ “Oldest”، ٨ ژ دێرینترین براندێن ئۆتۆمۆبیلان (تڕمپێلان) ئەوێن هەتا نوکە ب ڤێرژن و شێوازێن خۆ یێن نوی شیاینە ل هەمبەر پێلا تەکنەلۆژیایێ خۆ ڕابگرن ئاشکەرا کرن. ئەڤ ئۆتۆمۆبیلە د مۆزەخانەیان دا دپاراستینە و هندەک ژ وان ئۆتومۆبیلێن ئێکێ هێشتا شیانا کارکرنێ هەیە. کوگنۆت ستیمەر Cugnot Steamer کەڤنترین …
تمامیا بابەتی
به‌رهه‌ڤكرن: مه‌تين ئه‌و په‌رتووكێن ب ناڤه‌رۆك و بابه‌تێن جودا جودا ل سه‌ر ره‌فێن په‌رتووكخانان هاتينه رێزكرن و پۆلينكرن د زۆرن. به‌لێ د هه‌مان ده‌م ژى دا گه‌له‌ك په‌رتووك يێن هه‌ين ژ به‌ر هه‌ر ئه‌گه‌ره‌كێ بيت ب ناڤوده‌نگ ل جيهانێ بووين. په‌رتووكا كودێكس سێرافيانوس يا نڤيسه‌ر ليوجى سێرافينى ب ئێك ژ …
تمامیا بابەتی
گۆڤارا مەتین گۆڤارەکا ڕەوشەنبیری یا گشتی-هەیڤانەیە