بابەت

هەمەرەنگ

گوندێن ئێكێ ل كوردستانێ

به‌رهه‌ڤكرن: مه‌تين وه‌لاتێ مه‌زۆبۆتامیا، ده‌ڤه‌ره‌كا مه‌زن بخوڤه‌ ‌ڤه‌دگریت، ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ هه‌مى پێدڤییێ، ژیانێ ژ گژوگیایى و ئاڤێ و كونجێن خۆ پارازتنێ یێن خوه‌زایى هه‌نه‌، به‌ڵگه‌یێن دیرۆكى دسه‌لمینن، كو 12000 سالا به‌رى زایینێ، پلێن گه‌رمایێ ل ده‌ڤه‌رێ بلند بوون و پاشى بارانێن بۆش بارین. ب نیزیكبوونا 9000 ب. زا. دارێن …

تمامیا بابەتی

هیباتیا.. ئه‌و ژنا هاتییه‌ ڕه‌جماندن

به‌رهه‌ڤكرن و وه‌رگێڕان: مەتین هیباتیا ئێكه‌مین زانایا بیركارییێ یه‌ د دیرۆكا مرۆڤایه‌تییێ دا، ئه‌و مامۆستا و زانیا فه‌له‌كێ و فه‌یله‌سۆفا كو خواندنگه‌ها ئه‌فلاتۆنى یا نوى ل ئه‌سكه‌نده‌رییێ. سالا 380ز. هیباتیا ل ئه‌سكه‌نده‌ریێێ ل وه‌لاتێ مصرێ ژ دایك بوویه‌، كو رۆمانییا حوكم لێ دكر، ئانكو ئه‌و مصرییه‌ ژ بنیات رۆمانى. ناڤێ …

تمامیا بابەتی

ھۆنزا.. جڤاکەک ئەنتیکە د وەلاتەک ئەنتیکەتر دا

مەھدی ئەلعموری وه‌رگێڕان:  هزرڤان تێبینی ب ناڤێ پێشگۆتنێ: “ئەڤ بابەت ل سەر ژیدرێژترین جڤاکێ دونیایێ یە، ئەو ژی مللەتێ هۆنزایە، ئەو بەرمایێ شیعەیێن ئیسماعیلینە، ئەوێن ب پەی حەسەنێ کوڕێ سەباحی کەتبوون و ل دەما خوە ب حەشاش د ناڤدار بوون”. وەرگێڕ د وەلاتێ پەقین و ھەڤڕکی یێن د ناڤبەرا حوکمەتێ …

تمامیا بابەتی

ئامیرێن موزیکێ یێن کوردی

ئیدریس شێخە وەرگێران ژ عەڕبی: مەتین     گەلەک ژ بسپۆرێن بیاڤێ موزیکێ، کوردان وەکو مللەتەکێ موزیک هەمبێز ددەنە نیاسین، ئەڤ چەندە د ریتم و سەما و ئاواز و سترانێن کوردان یێن جودا جودا دا خویا دبیت. لەوڕا و داکو موزیکا کوردی باشتر ناس بکەین، گرنگە مە سەرهەلییەک ل سەر ئامیرێن …

تمامیا بابەتی

پەرتۆکخانەیا بێبەرامبەر .. پەرتۆکەکێ دانێ و ئێکێ ببە

بەرهەڤکرن:  مەتین بیرۆکەیا پەرتۆکخانەیا بێبەرامبەر یا بچویک Little Free Library، بزاڤەکا جڤاکی یا نە قازانجدارە، بۆ جارا ئێکێ ل ویلایەتێن ئێکگرتی یێن ئەمریکی سەرهلدایە و پاشڕا ئەڤ بیرۆکەیە بۆ سەرانسەری جیهانێ هاتییە ڤەگوهاستن. مەبەست ژێ بەردەستکرنا پەرتۆکانە د کابینەیێن بچویک دا داکو هەمو ئەندامێن جڤاکی مفای ژێ وەربگرن. بیرۆکە ژ …

تمامیا بابەتی

پانۆرامایا ھەیڤا شوباتێ

١ێ ھەیڤا شوباتێ: – ١٩٧٤: کونفرانسێ پێنجێ یێ ئێکەتیا مامۆستایێن کوردستانێ ھاتە گرێدان. – ١٩٧٩: گوڤارا دەنگێ کاوەی دەست ب وەشانا خۆ کر. – ١٩٩٢: گوڤارا رەوشەن) دەست ب وەشانا خۆ کر. – ٢٠٠٤: دو کریارێن تیروریستی ل هەولێرێ، ل بارەگایێ لقێ دو یێ (پ. د. ک) و مەڵبەندێ سێ …

تمامیا بابەتی

پانۆرامایا ھەیڤا کانوینا دویێ

١ێ ھەیڤا کانوینا دویێ: -١٩٨٥: ئێکەم پەیوەندی ب تێلەفونا مۆبایل ل بریتانیا ھاتەکرن. ٣ێ ھەیڤا کانوینا دویێ: – ١٩٢٠: بۆ ئێکەم جار داستانا (مەم و زین) یا هەلبەستڤانێ مەزن ئەحمەدێ خانی ل ئستەمبول ھاتە چاپکرن. – ١٩٥٢: یانەیا فەرمانبەران ل ئاکرێ ل سەرێ گری ل سەر دەستێ شەهید شاکر فەتاح …

تمامیا بابەتی

پانۆڕامایا ھەیڤا کانوینا ئێکێ

١ێ ھەیڤا کانوینا ئێکێ: – ١٩١٤ شێخ عبدالسلام بارزانی یێ دویێ ل سەر دەستێ دەولەتا عوسمانی ل موسل ھاتە شەھید کرن. – ١٩٣٩ێ: ئێکەم ھژمارا گۆڤارا گەلاوێژ دەرکەڤت. – ١٩٨٣ێ: ئێکەم ھژمارا گۆڤارا دەنگێ مە ل دھۆکێ دەرکەڤت. – ٢٠٠٧ێ: ھژمارا ئێکێ یا رۆژناما دھۆک ژ ئالیێ سەرۆکاتییا باژێرڤانیا دھۆک …

تمامیا بابەتی

زمانێ ئەسپه‌رانتۆ Esperanto

مەتین ئه‌سپه‌رانتۆ ئه‌سپه‌رانتۆ، زمانه‌كی ده‌ستكرده‌، كو ژ ئالیێ دوكتۆرێ چاڤان یێ پۆلۆنی (لودوك له‌ژزه‌ر زامه‌نهۆف  Ludwik Lejzer Zamenhof)ى ڤه، ل ساڵا 1887ێ هاتییه‌ چێكرن. د په‌ڕتووكا وی یا ب ناڤێ (فوندامه‌نتۆ ده‌ ئە‌سپه‌رانتۆ (بنگه‌هێن ئە‌سپه‌رانتۆ) دا،‌ د ساڵا 1905ێ دا‌ به‌لاڤكر. زامه‌نهۆفى كو خۆ‌ ب ناڤێ د. ئە‌سپه‌رانتۆ دایه‌ ناسین، …

تمامیا بابەتی