بابەت

پشتی سەرهلدانا بهارا 1991ێ یا پیرۆز، د ناڤ ئەدەبێ کوردی دا و ب تایبەتی ل دەڤەرا بەهدینان چەند جۆرێن ئەدەبی ژ نوو هاتنە هەبوونێ، ژ وان ژی شعرا هایکۆ بوو کو جۆرەکێ شعرێیە و تایبەتە ب ئەدەبیاتا ژاپۆنی ڤە و شێواز و رێسایێن خوە یێن تایبەت هەنە. ئەڤ جۆرێ شعرێ گەلەک کەسان نڤیسیە، لێ وەکو تلێن دەستان تێدا د شارەزا و سەرکەتی بووینە و ناڤەک ب ڤی جۆرێ شعری بۆ خوە چێکرینە. ئێک ژ وان شاعرن (تیرۆژ ئامێدی)یە کو شیایە ب زیرەکی و مەلەڤانیا خوە هایکۆیەکا جوان و خوەش پێشکێشی خواندەڤانان بکت و ببتە شاعرەکا دیار د وارێ نڤیسینا هایکۆیێ دا. ژ بۆ زانینا سەربۆرا وێ یا کەسایەتی ل گەل ڤی جۆرێ شعرێ و رۆلێ شعرێ د ناڤ جڤاکێ دا و ئەو ئاستەنگێن دکەڤنە د رێیا وێ دا وەکو شاعرەکا ژن، هەروەسا کا چ تشتی سەرنجا وێ راکێشا کو بەرێ خوە بدتە نڤیسینا هایکۆیێ و ئەرێ وێ بزاڤ کرینە هایکۆیەکا تایبەتا کوردی بنڤیست، ئانکو مۆرکا کوردی پێڤە دیار بت، ئەڤە و چەند پرسیارێن دی هێڤێنێ دانوستاندنا مە بوون ب هەڤڕا..

ل دۆر دەستپێکا وێ ل گەل شعرێ کا چاوا بوو، تیرۆژێ گۆت: ل ناڤەراستا سالێن هەفتیان دا من هەست ب شیانێن نڤیسینێ كر، ل دەستپێكا سالێن هەشتیان دا دەست ب نڤیسینێ كر، ل سەر لاپەڕان و دەست رەش هەبوون جارەكێ ژ نشكەكێڤە برایەكێ من سەرهەلی ئەوان نڤیسینا بوو و پێشنیار كر د پەرتۆكەكێ دا كۆم بكەم و پشتەڤانیا من كر، ئێدی پتر شیام رێكا خۆ ببینم و ب تایبەت مالباتا مە تەڤدا ژ حەزژێكەر و خواندەڤانێن باشبوون و مە پەرتووکێن هەمە جۆر هەبوون، بابێ من ژ حەزژێكەرێن خواندنا پەرتووك بوو، تێكهەلیا مرۆڤێن زانا و رەوشەنبیر دكر، هەردەم مالەكا دەرگەهـ ڤەكری بوو، جڤاكا ئەز تێدا یا جودا بوو ژ بازنەیێن ل دۆر مالبات و گەڕەكێ و ئەڤێ كارتێكرن ل سەر كەساتییا مە ئەندامێن خێزانێ كر، لێ دەمێ من دڤیا شارەزای جۆرێ تێكستێن خۆ ببم، من ب رێكا ژنماما خۆ ئەو دەستنڤیس دا مامێ خۆ دا نیشا مامۆستا یێ هێژا عەبدولرەحمان مزویری بدەت، دا ئاستێ نڤیسینێن خۆ بزانم و هندەك رێنما و شیرەتان ژێ وەر بگرم، پشتی مامێ من ئەو پەرتووک وەرگرتی گۆتە خێزانا خۆ هەر وەكو ئەڤە دەستخەتێ كچەك ئامێدیە و نەزانی برازا وییە و رادەستی هەلبەستڤانی كر، پشتی چەند رۆژان تێبینی و دیتنێن خۆ نڤیسین و تێدا دەستخۆشی ل من كر و بەرێ من دا هەلبەستا ئازاد و تێكەلیا خانما هێژا هیڤی بەرواری بكەم و پشكداریا د كۆرێن خواندنێ دا بكەم، ئەڤ هاندانە ببوو جهێ دلخۆشیێ و من ئێدی دەستپێكر، ب نڤیسینا بابەتێن گەرمێن كو كورد و كوردستان تێدا دەرباز دبوو كر، لێ ژ بەر گڤاشتنێن جڤاكی و سیاسی یێن وی سەردەمی و كارەساتێن بنەمالێ دیتین كو هەر دەم تووشی زێندان و دەربەدەریێ بووینە، من نڤیسینێن خۆ بەلاڤ نەكرن، هەتا پشتی سەرهلدانا 1991ێ و من ژ نێزیك نڤیسەر نیاسین.

هەروەسا هندەک ئەگەرێن دی ژی هەبوون بەرێ وێ دایە نڤیسینا شعرێ گۆت: ئەگەرێن بەرێ من دایە هەلبەستێ گڤاشتن و هەلچوون و گوهۆڕینا سەقایێ ژینگەها من ژ كوردستانێ بۆ باشۆرێ عیراقێ و دەربەدەربوون و هەڤدژی و جودابوونا كلتور و نەریت و هزر و بیران ل گەل جڤاكێن جودا ، چ د ژیانا رۆژانە دا یان د كاری و تێكهەلیا ئاست و بۆچوونێن جودا و چەوساندنا مافان و ئەگەرن دا بوو، ژ بۆ هەلگرتنا خامەی و دارشتنا پەیڤان و نڤیسینا هەلبەستێ.

بۆ ئەوان پێنگاڤێن ل دەمێ نڤیسینا شعرێ دهاڤێژت شاعر دبێژت: دەمێ هزرێن جودا د ناخێ مرۆڤی دا د ئاریێن وەك هەر نڤیسەرەكی پەیڤ و هەست دئازریێن و ل سەر كاغەزا یان موبایلێ دنڤیسم، تاكو بابەت دبیتە تێكستەكێ ژ هەژی بەلاڤ كرنێ ، لێ دەما هەر تێكستەكی د نڤیسم هشیاری جۆرێ ژانرێ ئەدەبی دبم، ژ بەر جوداهیا ئاڤاكرنێ، چونكو نڤیسین جودایە.

ل دۆر سەربۆرا خوە یا کەسایەتی ل گەل شعرێ تیرۆژ خانێ گۆت: من ب هەلبەستا كلاسیك و ب زمانێ عەرەبی دەستپێكر، ژ بەر خواندنا من ب زمانێ عەرەبی بوو، من چەند جۆرە هەلبەست نڤیسینە، وەك پۆستەرە شعر و هەلبەستا ئازاد و ل ئەڤێ دووماهیێ هایكۆ و هایبوون و تایكون كو ئەڤ سێكێن دووماهیێ سەر ب وێژەیا ژاپۆنی ڤە نە و جوداهیا خوە هەیە.

ئەو شاعرێ کارتێکرن لێ کری و بەرێ وێ دایە نڤیسینا شعرێ، تیرۆژێ گۆت: ل دەستپێكێ شاعرێن كلاسیك وەك خانی و نالبەند و فەقیێ تەیران و نالێ، چونكو ل قووناغێن خواندنێ مە ئەو دنیاسین، تاكو سەرهەلی نڤیسەرێن جیهانێ بووین. وەك نیرۆدا و پۆشكینی و گەلەكێن دی،  پاشی نڤیسەرێن دەڤەرێ ب گشتی، وەك عەبدولرەحمان مزویری و موحسن قۆچان و هزرڤان و هەڤڕێیێن وان و هەر وەسا هەڤالا هێژا هیڤی بەرواری.

بۆ ئەوان بابەتێن ل نک وێ بۆ نڤیسینا شعرێ د گرنگن دبێژت: ب هزرا من تەڤ بابەت د گرنگن، لێ هندەک كاودان د هاریكار نینن بهێنە ئازراندن، ژ بەر گڤاشتنێن جودا ل سەر رەگەزێ مێ د هەمی واران دا، هەر چەندە ژنێن وێرەك هەنە، هندەك سنۆر شكاندینە و چڤاك هەتا رادەیەكێ هاتیە گوهۆڕین، لێ هێشتا گڤاشتن و رێگری و ئاستەنگ ماینە. 

ژ بۆ رۆلێ شعرێ د ناڤ جڤاکێ دا  کا چاوا دبینت، تیرۆژێ گۆت: هەلبەست هەردەم شۆرەشەك بوویە و كارتێكرن و ڤەجنقینەك پەیدا كریە، پشتی سەرهلدانا پیرۆز هەلبەستڤان ئازا تر بوویە ژ بۆ دەربڕینێ ژ هەست و دیتن و رەخنەگرتنێ و بووینە جهێ دلخۆشیێ بۆ خواندەڤان و گوهداران و هژیانێن هزری پەیدا كریە و جهێ مفا وەرگرتنێ بووینە بۆ ڤەكۆلینێن قوتابیێن زانكۆیێ و هندەك بووینە قوربانی هزر و بیرێن پاشڤەماین. 

چاوانیا هلبژارتنا زمان و وێنەیێن خوە یێن شعری تیرۆژا شاعر دبێژت: زمانێ من یێ شیعری زۆر یێ سادەیە و پەیڤێن پەتی ب كار دئینم، هەروەسا وێنەیێن شعری ل دویڤ بابەتی دمینیت، هندەک جاران فانتازینە و جاران ژ خوەزایی و سەرهاتی و كەتواری وەردگرم، جاران ژی د مژاوینە. 

کا چ ئاستەنگن دکەڤنە د رێیا وێ دا وەکو شاعرەکا ژن، تیرۆژ خانێ گۆت: ئەڤرۆ ئاستەنگ كێمترن، ئەز هەمی بابەتان ژ بەر گەلەك ئەگەران نائازینم، چونكو هێشتا مافێ مرۆڤی د جڤاكێ مە دا چەوساندیە. 

ژ بۆ رۆلێ سۆشیال میدیایێ د بەلاڤکرنا شعرا مۆدێرن دا شاعرێ هۆسا خویا کر: سۆشیالێ رۆلەكێ گرنگ گێڕایە و ئاسۆیەكێ گەش پەیداكریە بۆ ساناهیكرن و بلەز بەلاڤكرنا گەلەك بابەتێن گرنگ، ئێك ژ وان هەلبەستە و تەڤ ژانڕێن ئەدەبی یێن جیهانی یێن هەمەجۆر و دانەنیاسینا بەرهەم و ئاستێ وێژە و ئەدەبێ كەڤن و نوی و ڤەكرنا یانەیێن فێركرن و ئەكادیمی دەلیڤەك زۆر باشە بۆ پێشخستن و سەرهەلی شیانێن خۆ بووینە.

چ تشتی سەرنجا وێ بۆ شعرا هایکۆیێ ڕاکێشا و کەنگی بوو، تیرۆژێ گۆت: هایکۆ هەلبەستێ سەرنجا من راكێشا، جوانی و كورتی و پۆختە و چڕی و شێوەیێ خۆ كو ب سێ رێزا شیایە بابەتەكێ گرنگ و بەرفرەهـ بەرچاڤ بكەت و بئازرینیت.

ئەرێ هندەک رێسایێن تایبەت بۆ نڤیسینا هایکۆیێ هەنە کو ئەو ل دویڤ دچت، تیرۆژ ئامێدی دبێژت: بێگۆمان هەر ژانرەكێ ئەدەبی رێسا و مەرجێن خۆ هەنە، لێ تەڤ جۆر د پێشڤە چوونێ دانە، ئەز ژی وەك ئێك ژ حەزژێكەرێن هایکۆیێ رێبازا وان دگرم و ل یانەیێن هایکۆ یا كوردی و عەرەبی هاتیمە خەلاتكرن، ب دەرچوونا چەندین پەڕتووكان كو ب مەرج بوون و داخواز ژ مە دكر ل دویڤ بچین. 

کا وێ شێوازەکی تایبەت ب خوە ڤە هەیە بۆ نڤیسینا هایکۆیێ، شاعرێ دیار کر: ئەز ب باوەرم هەر نڤیسەرەكی مۆرا خۆ یا جودا هەیە، تەڤ گرێدای مەرجێن هایکۆینە، هەر چەندە هایکۆ یا كوردی وەكو یا مللەتێ ژاپۆنێ و ئەمریكا و فرەنسا یان عەرەبان نابیت، ژ بەر گەلەك ئەگەران، بۆ نموونە: هایکۆیێن من یێن كوردی وەك یێن عەرەبی نینن.

ل دۆر کا وێ بزاڤ نە کرینە کو هایکۆیا خوە ب شێوازەکێ تایبەت یێ کوردی بنڤیست، ئانکو مۆرکا کوردی پێڤە دیار ببت، تیرۆژا شاعر گۆت: بێگومان من نڤیسینێن هایکۆ یا كوردی هەنە، پشتی ئەز سەرهەلی ئەڤی ژانڕێ نوی بوویم و ژ سالا (٢٠١٦) وەرە من ب زمانێ كوردی ژی نڤیسیە، لێ مخابن ژ بەر كاودانێن جودا وەك پەڕتووك نەهاتینە چاپكرن، لێ ل گۆڤارا پەیڤ و هایكست و هەلبەست و چەندین گوڤارێن دی بەلاڤ بووینە، جودا ژ یانەیا هایکۆ یا كوردی.

بۆ وان روودان و سەربۆرێن کو کارتێکرن لێ کری، شاعر دبێژت: بێگۆمان ژێكڤەبوونا مە وەك خێزان ب ئەگەرێ گرتنا بابێ من ل ناڤەڕاستا سالێن شێستان دا ب ئەگەرێن سیاسی و دەربەدەربوونا مە ژ واری و خزم و كەس و نیاسان و دویربوونا من ژ ژینگەها پاك و پڕ جوانی و ئەشكەنجەدانا و زیندانیبوونا باب و برایێ من چەندین جاران و شەهیدكرنا برای ب دەستێن رەشەكێن رژێمێ و بزاڤێن پێشمەرگەی كو چو مال ژێ د بێ بەهر نەبوون، كاودانێن گەرمێن كوردستان تێدا دبوری و گەشبوونا هزرا نەتەوایەتی د ئەوی كەش و هەوایی دا و د خێزانەك پڕ تێكهەلی مرۆڤێن رۆناكبیر و دلسۆز و شۆرەشڤان سەقایەكێ پڕ هەستەوەر پەیدا كر، ل وی دەمی ئێدی هزر و هەلچوونێن من پتر ئاریان و بوونە ڤۆلكان و ب نڤیسینێ دەربوون، ئێدی من ب فەر دیت ئەز ئەوان كاودانا دۆكیۆمێنت بكەم و دەربڕینێ ژێ بكەم.

ل دۆر کا چاوا شێوەیێ خوە یێ شعری سالۆخە دکت، تیرۆژ ئامێدی دبێژت: ب دیتنا نڤیسەرێن دەستهەل و جودا، ئەز ب باوەرم جهێ رازیبونێنە، ب ئەگەرا خواستن و دویڤچوونا گەلەك لایەنا و وەرگێڕانا وان ب تایبەت هایکۆ، بۆ زمانێن بیانی (ئنگلیزی و فڕەنسی و عەرەبی) و ڤەكۆلینێن قوتابیێن زانكۆیان و خواستا هەڤال و مامۆستایان، هەروەسا دیاری و خەلاتكرنا نڤیسینێن من و داخوازكرنا بەرهەمێن من د گۆڤارێن ئاست بلند و جودا دا، ئەڤە ژی پشتی سەربۆرەكا درێژ كو پشتی سەرهلدانا پیرۆز من مفا ژ دیدارێن كۆرێن ئەدەبی و شیرەت و بۆچوونێن هەلبەستڤانێن مەزن وەرگرتی و ژ دەزگەهێن راگەهاندنێ نێزیك بووم، پشتی سەرهلدانێ و مفا وەرگرتن ژ ئەزموون و نڤیسینێن وان د دەمەكێ هستیار دا ئەز ئێك ژ ئەندامێن ئێكەتیا ئافرەتان بووم، ئێدی چالاكیێن من زێدەبوون و سەرهەلی چاوانیا نڤیسینێ و جۆرێن ژانڕێن ئەدەبی ب گشتی و من شیا گەلەك جۆرێن هەلبەستێ بنڤیسم ب شێوەیێ مژاوی و رۆهن و سادە ئەڤە ژی نیشانا پێشڤەچوونا بەرهەمێن منە.

چاوا ئەو د ژیانا خوە دا ل دەمێ فشار و ئالۆزیان رەفتارێ دکت، تیرۆژێ گۆت: ل ژیانا خۆ یا رۆژانە دبێژن ئەز گەلەكا هێمن و ئارام و ل سەر خۆ مە، هەر چەندە د ناخێ خۆ دا زۆر هەستەوەرم، ب دیتنا هەڤال و دۆستێن نێزیك و زوی ئالۆز و تووشی تێكچوونێ دبم و كارتێكرنێ ل دەروونێ من دكەت، كێم جارا ل گەل خۆ توندم، لەوما وەك هەر نڤیسەر و هەلبەستڤانەكی ل دەلیڤەكێ دگەڕم  ئەوێ رویدانێ بنڤیسم، ئێدی هەتا رادەیەكێ ئەو فشار ل كێمی ددەت و دبیتە بەرهەمەكێ جوان و كاریگەر.

ئەرێ هندەک سەربۆرێن کەسایەتی یێن تایبەت هەنە کو کارتێکرن ل هایکۆیێن وێ یێن تایبەت کر بت، تیرۆژ دبێژت: هایکۆ وەك هەر ژانڕەكێ دی ژ ئەگەرێ كارتێكرنێن جودا دهێتە ئاڤڕاندن و ئەو كارتێكرنە دبنە ئەگەرێ داهێنانەكا نوی دنڤیسم.

چاوانیا سەرەدەریکرنا وێ د هایکۆیێ دا ل گەل سروشتی، گۆت: ئەز وەك مرۆڤەك ل ئەڤێ بەهەشتا بریندار وەك تەڤ داهێنەران من حەزەك زۆر ل خوەزایێ هەیە، هەستێن من دهژیێن و سەرهاتی و وێنەیێن جوان و جودا د بینم و دهەلبژێرم، هەر چەندە هندە جاران دوبارە دبن، لێ نە ب هەمان واتە و مەبەست، ئەز فەر دبینم بێژم كو هندە جاران هەر ئێك ل پەی وار و ژینگەهـ و سامانێ زمانزانی و كلتۆرێ خۆ دنڤیسیت، چ ل كوردستانێ یان دەڤەرێن دی یان هەر دەڤەر و وەلاتەكی دی بیت و تەڤ هایکۆنڤیسێن ئەڤی جۆری د مەبەستێ دا جیاوازن هەر چەندە هندەک جاران نڤیسەر هەنە د جهێن ژێكجودا و دویر هەمان بابەت دئازرینن و ب هەمان پەیڤ و مەبەست دنڤیسن، ژ بەر كو سەرهاتی ب درێژاهیا ژیی و ژیانا مرۆڤایەتیێ هندە جاران خۆ دوبارە دكەت، لێ نڤیسەرێ دەولەمەند ئەوە پتر شارەزایێ زمان و وێنە و ئاڤاكرن و دویماهی ئینانا تێكستێ خۆ و ڤەجنقینەكێ پەیدا بكەت، ئەڤە ژی ژ بلیمەتی و خواندن و دویڤچوون و سەرهاتی و سەقایێ ژینگەهـێ دهێت كو پتر مێشكێ مرۆڤی زاخ ددەت، ب تایبەت ئەگەر ئەو سەقا یێ هاریكار بیت، ئێدی ئەو داهێنەر تنێ پێدڤی هۆستایەتیێیە دا ئەوی سامانێ ئیدیەمان بكەتە وێنە و پەیڤێن ژ هەژی كو ل ئەڤی جۆرێ جوان ببنە خودان. 

ل دۆر ئەوێ نامەی کو حەز دکت ب رێیا هایکۆیێ بگەهینت، شاعرێ دیار کر کو پەیامێن هایکۆ هەلبەستێ وەك هەر پەیامەك و ژانڕێن دی هەمان ئاراستەبوون و گشتگیر كرنە، چ وەلاتپارێزی بیت یان مرۆڤبوون و خەمخوری و خۆشی و نەخۆشی و سۆزداری بیت یان هەر تشتەك دی، لێ دوبارە دێ رژدیێ ل سەر چاوانیا ڤەهاندنا هەلبەستێ كەم، ژ بەر كو گەلەک جوداهی د ناڤبەرا هایکۆ هەلبەستێ دا هەیە و نموونەك دی ب هەمان ئاڤاهی دبێژنێ سنریو كو ئەو ژی مەرجێن خۆ هەنە. 

ئەو وەک شاعرەک چاوا رۆلێ هایکۆیێ د ناڤ شعرا نوی دا دبینت، تیرۆژ خان دبێژت: ب راستی ل ئەڤی سەردەمی هایکۆیێ جهێ خۆ یێ د ناڤ قادا ئەدەبیاتێن كوردی دا گرتی و پتر خەمخور و حەزژێكەر لێ دەركەتینە و رۆلێ خۆ وەك هەر ژانڕەكێ دی دگێڕیت، چونكو بونەوەرەك نوی و كورت و تژیە، ئەڤە ژی نیشانا هشیاری و زانینێیە و ئەز ب باوەرم بەری نوکە ژی هەبوویە، لێ هند شارەزایێن ئەڤی جۆری نەبووینە، هەر چەندە هێشتا هندەک كەس د گشت جڤاكێن نەشارەزای ئەڤی جۆرێ وێژەیی وەك هەڤدژ و دانپێدانێ پێ ناكەن.

ژ بۆنا کا خواندەڤان دێ چاوا شێن فێری ئستاتیکا هایکۆیێ بن، شاعرێ گۆت: ژ بەر نویاتیا ئەڤی جۆرێ هەلبەستێ خواندەڤان بەراوردیێ ل گەل شعرا كلاسیك و جۆرێن دی دكەت، كەسێن نەشارەزا خۆشی و جوانیێ تێدا نابینن و د ئەوێ باوەرێ دانە كو نڤیسەرێن هایکۆیێ نە هەلبەستڤانن، لێ ئەڤرۆ ل قوتابخانەیێن سەرەتایی ل بریتانیا بۆ نموونە د ناڤ پڕۆگرامێن خواندنێ و ل قوناغێن سەرەتایی دا  فێر دكەن و دهێتە خواندن، ئەڤە ژی پالدەرەكە ژ بۆ هەلبژارتن و تام و چیژ وەرگرتن و شارەزای ئەوی جۆری ببن.

ئەرێ هندەک بابەت هەنە وێ دڤێت د شعرێن خوە دا بەحس بکت، لێ جڤاک و رەوشا خێزانی رێگرن، تیرۆژ ئامێدی دبێژت: ب راستی وێرەكی هێز و قەلغانەكە و ب تایبەت د نڤیسینێ دا دڤێت هەر مرۆڤەكی هەبیت، چونكو ئەون پەیامبەرێن سەردەمێ خۆ هەر چەندە تووشی گڤاشتن و رێگریێن مەزن دبن، چونکو مرۆڤ گرێدایی یاسا و پەروەردە و سەرهاتیێن كەسۆكی و خێزانینە، ژ بەر كو رەگەزێ مە ب ساناهیتر دهێتە شكاندن و كرێتكرن من وەك زۆربەی نڤیسەرێن هەردو رەگەزان خۆ دویر ئێخستیە ژ ئازراندنا گەلەك بابەتان یان مژەوی د نڤیسم یان بەلاڤ ناكەم، دا تووشی و برینداربوونێ و نەخۆشیا نەبم، هەر چەندە یێن هەین ب پەیڤێن زڤر دنڤیسن، لێ ژ بەر كو بۆ گوهـێ د نەخۆشن، حەز ناكەم خۆ تووش بكەم.

ل دەمەکی وێ هندەک شعرێن دوقۆلی (دیۆتۆ) دنڤیسین، ئەو دانوستاندنا شعری ل گەل کیژ شاعری بوو و ب چ زمانی بوون و بۆچی بەردەوامی پێ نەدا، شاعرێ گۆت: من ئەو ئەزموونە ژی ل گەل گەلەك نڤیسەرێن یانەیێن عەرەبی هەبوو، بو نموونە (د. عبد الستار البدراني، قاسم حبابة) و گەلەك هایکۆ نڤیسێن ژن یێن وەلاتێن عەرەبی یێن گەلەك دەڤەران د ناڤبەرا سالێن (٢٠١٧-٢٠٢٣)دا كو ئەڤ جۆرە دیالۆكە دهاتنە ئەنجامدان و هەتا نوکە بەردەوامە، ب هزرا من هاڤێژتنا بەرێك د هەلبەستێن نڤیسەرێن كلاسیك دا هەبوویە، هەردو لایەن پالپشتێن نڤیسینێن هەڤ بوون و سەرهەلی شیان و هزرێن ئێك بوون و مفا ژ سەربۆرێن هەڤ وەردگرتن، ئەو تێكستێن ئەز پێ داخباربوویم یان من نڤیسین ل سەر ئەوێ ناڤەڕۆك و بابەتی هەبووین كرە نموونە بۆ دوبارەبوونا ئەوی جۆری ل گەل هەلبەستڤانێن دەڤەرێ ژ هەردو رەگەزان، بۆ نموونە هەڤال و كەسایەتیێن بەرنیاس بوون وەک، تریفە دۆسكی، دایكا دالیایێ، د. نعمەتوللا نهێلی، شەمال ئاكرەیی، دلبرین هالۆ و ئەمیر ئاكرەیی و گەلەك نڤیسەرێن نەنیاس پشكداری د ئەوێ دانوستاندنێ دا دكر و من ل بەرە چاپ بكەم، لێ ژ بەر كاودانێن مادی ئەو پڕۆژە ڤەمایە.

ئەرێ وێ ل بەر نینە ڤێ سەربۆرێ چ ل گەل وان شاعران یان کەسەکێ دى دوبارە بکتەڤە، ئەوێ وەسا خویاکر کو ب راستی ئەزموونەك جوان بوو، باوەر دکەم هەر لایەكێ پشكدار مفا ژێ دیت، ئەم شارەزایی شیان و بەهرەیێن ئێكدو بووین و تشتەك نوی هاتە پێشكێش كرن، هەر چەندە نە پێنگاڤەك نوییە، لێ د ئەڤی سەردەمی دا بەلێ و د بیاڤێن جودا یێن وێژەیی دا بوون.

 

بيۆگرافيا تیرۆژ ئامێدی

ناڤ: هناء محەمەد تاهر ئامێدی

ناسناڤ: تیرۆژ ئامێدی

   رۆژا (23-4-1959) ل نەخۆشخانا مویسل هاتیە سەر دونیایێ، سالا ئێکێ ل باژێڕێ ئاكرێ ژیایە، پاشی د ناڤبەرا ئامێدیێ و سەرسنكێ چار سالێن دی دەبازكرینە، ل ژیێ پێنچ سالیێ ل سالا (1964-1965) چوویە قوتابخانێ، پۆلا دویێ چەند هەیڤا ل شێخان خواندیە و پاشی  تەمامیا سالێ و قووناغا سیێ سەرەتایی ل باشۆرێ عیراقێ ل دەڤەرا (گرمت بنی سعید) ل ژێریا ناسریێ بەردەوامی دایە خواندنێ و پۆلێن چارێ و پێنچێ و چەند هەیڤەك ژ پۆلا شەشێ ل باژێڕكێ (رومێسە) د ناڤبەرا دیوانیە و سەماوە دا خواندینە. 

   ل سالا (1969) پۆلا شەشێ ل قوتابخانا (ئەلئۆلا) یا سەرەتایی یا كچان ل دهۆكێ تمام كریە، پاشی ناڤنجیا دهۆك و ل سالا 1977-1978 خانەیا مامۆستایان ل دهۆكێ ب دووماهی ئینایە و هاتە دامەزراندن وەك مامۆستا هەتا سالا ( ٢٠٢٢) خانەنشین بوویە. هەروەسا ل سالا (2001) بوویە ئەنداما ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد/هۆک.

– ژ بەرهەمێن وێ یێن چاپكری ب زمانێ كوردی و عەرەبی:

1- شیان و لەیلان/ 2002.

2- وكر الخواطر/ 2007.

3- پەڕێ سپی/ 2012.

4- ترانیم قصص/ ل مسرێ هاتیە چاپكرن، كۆمەكا چیڕۆكانە ل گەل چیرۆكنڤیشێن عەرەب – پشكا حەفتێ – 2017.

5- ثورة المطر/ هایکۆ – 2020.

6- أريج البنفسج/ تانكا هەلبەستن – 2020.

7- چەند دیوانێن ئەلیكترۆنی ژی هەنە ل یانەیێن عەرەبی دەرچووینە و هەمی ژ جۆرێ هایكۆ هەلبەستن. 

1-  نادي الهايكو الحر- ترانیم/ هايكو.

2- نادي الهايكو العربي – مفاتيح القصيدة/ هايكو.

3-غمضة عين/ هايكۆ هەلبەستە.

4- قمر بعید/ هایکۆ هەلبەستە.

5- پێلێن چریێ/ هایکۆ هەلبەستە.  

6- گولدانكا سۆسنا/ هایکۆ هەلبەستێن كوردی نە. 

ڤان بابەتان ببینە

هندەك مرۆڤ هەنە د ژیانا خۆ دا خزمەتەكا دیار و بێ بەرانبەر د بیاڤێن جودا …