گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین
د. خالد النعیمی / مامۆستا ل زانکۆیا دهۆکێ
بێگومان ئەم دشێین ئەزموونا هونەرمەند سیروان شاكر، دانینە د ناڤ رێزێن ئێكێ یێن هونەرێ شێوەكاری ل كوردستانا عیراقێ دا. ژبەركو ڤێ ئەزموونێ مەرجێن پەیدابوون و دەربڕینێ ب درێژاهییا قووناغێن خۆ یێن دەمی یێن هەین؛ وەك حالەتەكێ پێگەهشتنێ كو پتر ژ جارەكێ خۆ ئاشكرا دكەت.
شیانێن ڤی هونەرمەندی بۆ بەردەوامیێ ب دەستكەفتێن خۆ یێن هونەری جهێ رێزێ و داخباریێ نە، كو هونەرمەندی پێداگیری و بەردەوامی یا هەیی د پهیوهندییا خۆ ل گەل جیهانا تابلۆییان دا، پەیوەندییەكا بێ ڤەقەتیان و گەرم و گۆڕ. دەربڕین مژویلاهییا رۆژانە یا هونەرمەندی یە، ئەگەر رۆژەك یان دو بورین بێ كارەكێ پراكتیكی، ب لایەنێ تیۆری د هونەری و وانەیێن ئەكادیمی دا بۆ قوتابیا ل چەندین بنگەهێن خاندنێ قەرەبوو دكەتەڤە. ئەز دشێم بێژم حەفتییەك نابوریت بێ كو تابلۆیا خۆ زەنگین نەكەت ب رەنگا و وێنەیا.
بێگومان ڤێ ماندیبوونێ دێ ئەنجامێن ئەرێنی هەبن. هونەر ب گشتی و هونەرێ شێوەكاری ب تایبەتی، ب كارێ پراكتیكی دگەهیت، ژبەركو دەلیڤەیا ئێكانەیە بۆ گەشەكرنێ و پێشڤەچوونێ. لایەنێ تیۆری و هزركرن و هەمی كەنالێن دی، دمینن پاڵپشت و پشتەڤان؛ بەلێ ب تنێ بەس نینە بێ كاركرنا پراكتیكی و ئەنجامێن راستەقینە.
- سالێن پێكئینانێ:
بۆ خاندنا ئەزموونا ڤی هونەرمەندی و هزركرنێ د ئەنجامێن وێ دا، دڤێت مروڤ بزڤریتەڤه قووناغا پێكئینانێ و دابینكرنا پێدڤیێن ئەنجامدانێ. قووناغەكا گرنگە ل نك هونەرمەندی كو رێكا خۆ هەلبژارتییە ب پێداگیری و ڕكابهرى و ل سەر بەردوام بوویە هەتا دویماهیێ. خاندن ل كولیژا هونەرێن جوان ل بەغدا ل سالێن نۆتان، هونەرمەندی گەلەك ب رژدی و پویتەدان؛ سەرەدەری ل گەل كرییە و خۆ ژ ئەزمونێن هندەك مامۆستایێن خۆ و هزرێن وان نێزیك دیتییە، هەتا نوكە ژی بەحسی وێ قووناغێ دكەت ب حەزژێكرن و رێزگرتن. بۆ نیزیكبوونا خۆ ژ مامۆست (د. سهعدی عهباس) ئاماژە دكەت، كو زڤریبووڤە ژ ئەمریكا؛ پشتی بدەستڤەئینانا باوەرناما بلند د بەرنامێ ئەكادیمی دا.
د هەر چار سالێن كۆلیژێ دا، ڤی هونەرمەندی ب شێوەیهكێ دروست گەشەكر و بەر ب بوارێ كارێ پراكتیكی چوو، دەرگەهێن پێشانگەها بەرامبەری وی ڤەبوون و پێشانگەهێن كەسایەتی و هەڤپشك ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی و ل دەرڤە ڤەكرن. ئەم یێن ل بەرامبەر ئەزموونەكێ ب رێكا داهێنانێ و شههرەزایێ و ب درێژاهییا دەهان سالا، ل سەر عەردێ چەندین پایتەختێن ئورۆپی یێن گرنگ ل سەر ئاستێ رهوشەنبیری گەشەكرییە.
- تابلۆیێن سیروانی:
تشتەكێ گونجایە ئاماژێ پێ بكەین، هونەرمەندی سنورێن داهێنانا خۆ ب رێكا هەلبژارتنا پێكهاتێن وێ و بەخشینا وێ ب شێوەیهكێ باڵكێش و تایبەت داڕشتینە. تابلۆیا ڤی هونەرمەندی؛ پوختەیا پەیوەندییێن وی یە د ڤەكۆلینا خۆ یا جوانیێ یا تایبەت دا. پشتی چەند سالەكا ژ كاركرنێ، ل دویڤ مەرجێن قوتابخانا ڕیالیزمی، ب ئێكجاری بەر ب نویبوونێ و جیهانێن خۆ یێن تایبەت چوو. تابلۆیا هونهرمهند سیروانی بۆ مە بەرهەم ئینایی كو دكەڤیتە د ناڤبەرا پەیكەرسازییا بەرچاڤ (Relief) وێنەكرنا ئاسایی یا شێوەكاری. ئەڤ تابلۆیە پێكهاتەكا تایبەت ددەتە وەرگری، دەمێ ژ سەری سەح دكەیێ، ب شێوەیهكێ ئاسۆیی دهێتە دیتن.
ئەڤ تابلۆیا دەولەمەند ب چەپ و چیرێن خۆ، بەرێ چاڤێ مروڤی ددەتە ئاراستەیێن جیاواز؛ رێكێن درێژ و ناڤنجی و بچویكێن هەین. هەڤشێوەیێ سروشتێ كوردستانێ جهێ ژ دایكبوونا هونەرمەندی و باژێرێ ئاكرێ یێ چاڤێن خۆ تێدا ڤەكرین ل سەر بیناسازییا وێ یا تایبەت.
وێ ژینگەهێ، پێكهاتێن جوانییێ یێن داینێ و ئاشۆپێ وێ یێ هونەری؛ دەولەمەند كرییە. هەر وەكی ڤێ ژینگەهێ ژی، ڕامان و جوانییا پێدڤی دایە تابلۆیا وی. چاڤێن بینەری دگەریێن د ناڤ تابلۆیى بۆ دیتنا هێلێن نەرم یێن باراپتر دبنە چەپ و چیرێن نەرم. هەر وەكی ئەڤ هێلە؛ مەرەم ژێ نەشیرەتكرنە بۆ دەركەتنێ، بەلكو دزڤڕن و دویر دكەڤن، داكو زڤرۆكەكا جوانییێ پێكبینن؛ چاڤ هەر حەز دكەت سەحكەتە رەنگێن وێ.
ئەڤ بنیاتە كو داخوازێ ژ هونەرمەندی دكەت، بەرهەڤكرنێ و خۆ ئامادەكرنێ بكەت؛ بەری دانانا رەنگا، بوویە تشتەكێ نەگوهۆڕ و تشتێ گوهۆڕ رەنگە. بكارئینانێن وی یێن هشیار بۆ رەنگی و زێدەكرنا تایبەتەمەندییا بنیاتی، ژ گرنگترین سەركەفتنێن ڤی هونەرمەندی نە. شەهرەزایێن بكارئینانا رەنگا، ئاماژە دكەن بۆ تێگەهشتنەكا كویر بۆ لایەنێن گرێدایی ب فیزییا رەنگی و پێكهاتێن وی یێن كیمیایی. گوهۆڕینێن رەنگا و هەلبژارتنا رەنگا و بكارئینانا وان د هەر تابلۆیەكێ دا، تشتەكە هونەرمەند پێداگیرییێ ل سەر دكەت. هەلبژارتنا رەنگا و كونترۆلكرنا رێزبەندییا وان (Graduation) دەربڕینێ ژ برێڤەبرنا هونەرمەندی دكەت بۆ ئامیرێن پێكئینانا تابلۆیێ و هەبوونا خۆ د ناڤ گوڕەپانا شێوەكاری ب رێكا ئامادەبوونا بەردەوام د ناڤ پیشانگەهێن شێوەكاری دا دسەلمینیت. ئەوژی شانازییێ دكەن ب داهێنەرێ خۆ هونەرمەند سیروان شاكر، هێمایێ هونەرێ شێوەكاری ل كوردستانا عیراقێ.
- پیشانگەها 21:
پیشانگەهێ (21) یا هونەرمەند سیروان شاكری، ب دیتنا من؛ گەهشتییە رادەیێن خۆ یێن دویماهییێ د شێوازێ خۆ یێ تایبەت دا، چێدبیت هندەك ببینن دەمێ هونەرمەند هزر و جوانیێن خۆ ددانیتە د ناڤ چارچووڤێ شێوازەكێ دیاركری دا و پێداگیر دبیت ل سەر بەردەوامییێ ب شێوازێ خۆ یێ هەرگاڤ؛ ئەو خۆ دووبارە دكەتەڤە.
ئەز دبینم ئەڤە كێماسی یە د تێگەهشتنا پرۆسێسا هونەری دا، شێواز تشتەكێ تایبەتە ب هونەرمەندی، ب رێكێن ب ساناهی ناگەهیتێ، بەلكو ژ ئەنجامێ زەحمەتەكا بەردەوام و خرڤەبوونا شەهرەزایێ و ئەزموونا و ماندیبوونێ پەیدا دبیت، داكو رازیبوون چێ ببیت ژ رەنگێ هونەرمەندی، هونەرمەندی مافێ هەی خۆشیێ ب دەستكەفتێن خۆ ببەت كو پۆختەیا هزر و بزاڤێن وی یە و شێواز دێ مینیت شێوەیەك دەربڕین ژێ دهێتە كرن ب رێكا دیتنا و هزرا.
د ڤێ پێشانگەها مەزن دا، ژ لایێ هژمارێ ڤە، (51 تابلۆ)؛ پڕانیا وان ب قەبارێن مەزن (1.40 × 1.40 متر) و پتر، رەنگڤەدانا هزرێن هونەرمەندی دكەت بۆ لایەنگرییا شێوازێ خۆ یێ پێ هاتییە نیاسین، بەلێ ئەرێ تشتەكێ نوی تێدا هەیە، ب دیتنەكا گشتی بۆ كارێن هاتینە نمایشكرن، ئەم دشیێن بێژین بەرسڤ (بەلێ) یە.
تشتێ نوی د ڤی پێشانگەهێ دا، چارەسەركرنێن تەكنیكی نە، بەرەسڤدانا ئیرادا هونەرمەندی دكەن بەر ب پێكهاتێن تابلۆیێ، هندەك كار وەكی بەرى نوکە مە ئاماژە پێكری؛ زڤرۆكەكێ پەیدا دكەن ب رێكا لڤینێن هێلا ب دویماهیك دهێن ل نک سنورێن تابلۆیێ، چاڤی سنوردار دكەن؛ ب دویماهیكێن تابلویێ.، بەلێ چارەسەركرنێن دی؛ شێوەیەكێ جیاواز نمایش دكەن و رێ ددەنە هێلا چاڤێ بینەری ببەنە دەرڤەی سنورێن تابلۆیێ، لڤێرە تابلۆ دیار دبیت؛ هەروەكی كارلێكرنێ دكەت، ل گەل بۆشاهییا دەوروبەر ب پەیوەندییەكا گەرموگۆڕ و لڤۆك، هونەرمەند لڤێرە ناراوەستیت، بەلكو ئاراستەكرنێ(Orientation) دكەتە ب كوژییێ 45، ئەڤە دیزاینەكا ئاڤاكرنێ یا نوی یە، کو د كارێن پێشتر دا نەبوویە.
هەروەسا د هندەك كارادا زێدەكرن هەبوون، سەرەڕای شێوەیێ پەیكەرسازی یێ بەرچاڤ (Relief)، تشتێ نوی یێ هونەرمەندی، رەنگە و شێوازێ سەرەدەریكرنێ ل گەل رەنگی ژ بكارئینانەكا پاقژ (Pure) بۆ تێكهەلكرنا رەنگێن دی؛ ب مەرەما گەهشتنا ئەنجامێن پێدڤی. هەروەسا رێزبەندییا رەنگا بەشداریكر د پەیداكرنا دیمەنەكێ رەنگا (Color perspective) د بزاڤەكێ دا ژ لایێ هونەرمەندی بۆ داهێنانا كارێن باڵكێش ب شێوەیەكێ تایبەت و تەكنیکەكا جیاواز.
