گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین
دیدار: هۆشەنگ تاجر
سەرۆکێ گشتی یێ پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ دیار دکەت، شانسێ ئەردۆغانی ڤێجارێ گەلەک لاوازە و هەکە چ گوهۆڕینێن نەچاڤەرێ روی نەدەن ڤێجارێ ئەردۆغان نابیتە سەرۆک کۆمارێ تورکیا، پشتی هەلبژارتنان دێ گوهۆڕینێن مەزن ل تورکیا رویدەن، وەکو هێزێن کوردی مە هەڤپەیمانییەکا نوی ئاڤا کریە، چونکی ئەم وەسا دبینین پشتی هەلبژارتنان دێ قۆناغەکا نوی ل تورکیا دەستپێکەت و دێ گەلەک دەلیڤە بۆ کوردان هێنە پێش، ژ بەر هندێ ژی گرنگە هێزێن سیاسی یێن کوردی ل باکوورێ کوردستانێ خۆ بۆ هەر پێشهاتەکێ بەرهەڤ بکەن.
بایرام بۆزیەل، سەرۆکێ گشتی یێ پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ د دیدارەکا تایبەت دا بۆ کۆڤارا مەتین دیار کر: «راپرسیێن هەتا نها ل تورکیا هاتینە کرن نیشا ددەن، شانسێ ئەردۆغانی گەلەک کێمە و ئەردۆغان ڤێجارێ نابیتە سەرۆک کۆمارێ تورکیا، بێگومان گەلەک ئەگەرێن خۆ هەنە، چونکی دەمێ ئاکپارتی هاتە سەر دەستهەلاتێ ژ سالا ٢٠٠٢ هەتا سالا ٢٠١٠ شییا گەلەک تشتان بکەت، وی دەمی تورکیا پەیوەندیێن خۆ ل گەل وەلاتێن ئەورۆپا باشتر کربوو، ل گەل ئەمریکا ژی پەیوەندی د باش بوون، بێگومان خالا دی یا هەری گرنگ ژی بابەتێ پرسا کوردی بوو، ئەم باش دزانین ئاکپارتیێ دەست ب قۆناغا چارەسەرییا پرسا کوردی کر، ژ بەر هندێ ژی کوردێن باکوور ب رەنگەکێ مەزن پشکداری د هەلبژارتنان دا کرن و دەنگێ خۆ دانە ئاکپارتیێ، ژ بەر هندێ ژی ئاکپارتیێ شیا د چەندین هەلبژارتنان دا ببیتە هێزا ئێکێ ل تورکیا و شییا ب تنێ حکومەتێ پێک بینیت، وی دەمی باوەرییا خەلکی ژی گەلەک هەبی، کو دێ ئاکپارتی شێت گوهۆڕینێن مەزن کەت، دڤێت ئەم باش بزانین سالا ٢٠٠٢ هەتا سالا ٢٠١٠ رەوشا ئابووری یا تورکیا ژی گەلەک باش بوو، ژ بلی کوردان پێکهاتێن دی یێن تورکیا ژی پشتەڤانی ل ئەردۆغانی و پارتیا وی دکرن».
سەرۆکێ گشتی یێ پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ د بەردەوامییا ئاخڤتنا خۆ دا ئەو یەک ژی دیار کر: «پشتی سالا ٢٠١٥ ئێدی ئاکپارتی سیاسەتا خۆ هەم د ئاستێ ناڤخۆ و هەم ژی د ئاستێ دەرڤە دا گوهۆڕی، ئاکپارتی قۆناغا چارەسەرییا پرسا کوردی ل تورکیا دا راگرتن و ل گەل پارتییا بزاڤا نەتەوەپەرست (MHP) هەڤپەیمانییەکا نوی ئاڤاکر، هەڤپەیمانییا ئاکپارتیێ ل گەل پارتییا بزاڤا نەتەوەپەرست وەسا کر د ئاستێ ناڤخۆ و هەم ژی د ئاستێ دەرڤە دا تورکیا گەلەک تەنگاڤ ببیت، پەیوەندیێن تورکیا ل گەل جیهانا دەرڤە ب تایبەتی ژی ل گەل ئەورۆپا نها گەلەک د خرابن، پڕانییا وەلاتێن ئێکەتییا ئەورۆپا نها تورکیا وەکو مەترسی بۆ خۆ دبینن، وەکو دیار ئەمریکا ژی وەکو جاران سەرەدەریێ ل گەل تورکیا ناکەت، هەروەسا دەمێ سیستەمێ پەرلەمانی ل تورکیا نەما و سیستەمێ تورکیا بوویە سەرۆکاتی، وی دەمی ئەردۆغانی پتر رێ ل ئازادییان گرت، ئانکۆ ب کورتی قەدەرا تورکیا کەفتە دەستێ کەسەکێ دا، ئەو یەک ژی مەترسیێن مەزن ل سەر ژیانا خەلکی دروستکرن، نها وەلاتیێن تورکیا دخوازن جارەکا دی سیستەمێ تورکیا ببیتە پەرلەمانی، ژ بەر ڤان خالان رەوشا ناڤخۆیی یا تورکیا ژی گەلەک خراب بوویە، پارێ تورکیا رۆژ ب رۆژێ بهایێ خۆ ژ دەست ددەت، ل گۆر ئامارێن فەرمی نها بیست ملیۆن کەس ل تورکیا هەژارن، رێژا هەژاریێ ل تورکیا رۆژ ب رۆژێ زێدەتر لێ دهێت، خەلک ئەردۆغانی و پارتییا وی وەکو بەرپرسێن سەرەکی یێن ڤێ رەوشا خراب دبینن، ژ بەر هندێ ژی نها باوەرییا خەلکی ب ئاکپارتیێ نەمایە».
سەبارەت ب هەلوەستێ کوردان ژی ناڤهاتی دیار کر: «کوردان بەری نها پشتەڤانی ل ئەردۆغانی دکرن، یا راست ئەردۆغانی شیا هندەک تشتان بکەت، لێ رویدانێن پشتی سالا ٢٠١٥ و هەروەسا هەڤپەیمانیا ئەردۆغانی ل گەل حزبەکا وەکو مەهەپێ، کو ب هەمی رەنگەکێ دوژمناتییا کوردان دکەت وەسا کر، ئێدی کورد خۆ ژ ئاکپارتیێ دویر بکەن، ئەڤرۆکە راپرسیێن ل تورکیا دهێنە کرن نیشا ددەن ئەردۆغان نەشێت ئێدی ببیتە سەرۆکێ تورکیا، ئانکۆ شانسێ کەمال کلچدار ئوغلۆیی زێدەترە، لێ ئەو یەک سیاسەتە و دبیت بەری هەلبژارتنان گەلەک گوهۆڕین ژی روی بدەن، لێ راستییەک هەیە و دڤێت ئەم باش بزانین کا بۆچی خەلک ڤێجارێ پشتەڤانیێ ل ئەردۆغانی ناکەن، چونکی رەوشا ژیانا خەلکی نها گەلەک خرابە و مخابن حوکمەتا نها یا تورکیا ژی چ پلان و پرۆژە بۆ باشترکرنا ژیانیا وەلاتییان نینە».
بایرام بۆزیەل ئاماژە ب هەلوەستێ رەوشەنبیر و رۆژنامەڤانێن تورکیا ژی کر و راگەهاند: «نها گەلەک رۆژنامەڤان، نڤیسەر و رەوشەنبیرێن تورکیا د زیندانان دانە، گەلەک کەسان بەری نها رەخنە ل سیاسەتا ئەردۆغانی گرتینە و ژ بەر هندێ د زیندانان دانە، سیاسەتا حکومەتا ئەردۆغانی ب تایبەتی ژی پشتی سالا ٢٠١٥ وەسا کر، رۆژ ب رۆژێ سیستەمێ دەستهەلاتداریێ ل هەمبەر خەلکی توند ببیت، ب رێیا هندەک قانوونان رێگری ل خوەنیشادانێن وەلاتییان هاتیە گرتن، زۆرداری ل سەر خەلکی ب تایبەتی ژی ل سەر کوردان و کەسێن زانا زێدەتر لێ هات، ئازادییا رۆژنامەڤانیێ ل تورکیا گەلەک کێم بوویە، هەکە ئەم نها بەرێ خۆ بدەینە رەوشا تورکیا بۆ مە دیار دبیت، تورکیا پشتی سالا ٢٠١٥ هەتا نها د گەلەک بیاڤان دا پاشڤە چوویە، بێگومان وەلاتێن ئێکەتییا ئەورۆپا و سازیێن مافێن مرۆڤی ژ رەوشا نها یا تورکیا رازی نینن، چونکی بەری نها د گەلەک بیاڤان دا تورکیا باشتر بوو، لێ پشتی سالا ٢٠١٥ و دەمێ ئاکپارتیێ هەڤپەیمانی ل گەل پارتیا بزاڤا نەتەوەپەرست دروستکری رەوش خرابتر لێ هات، ئەڤە ژی ئێکە ژ وان خالێن هەری گرنگ، کو وەسا کریە رەوشەنبیر، رۆژنامەڤان و کەسێن تێگەهشتی ڤێجارێ پشتەڤانیێ ل ئاکپارتیێ نەکەن، گەلەک کەس نها ئاکپارتیێ وەکو مەترسییەکا گەلەک مەزن ل هەمبەر پێشڤەچوونا تورکیا دبینن».
ل دۆر هەلوەستێ کوردان ژی سەرۆکێ گشتی یێ PSK دیار کر: «بێگومان ژ بۆ کوردان هەلبژارتنێن ڤێجارێ گەلەک گرنگ و هەستیارن، چونکی هەم گەلەک مەترسی ل سەر کوردان هەنە و هەم ژی دەلیڤە دێ بۆ کوردان هێنە پێش، نها رێژەکا زێدە یا کوردان ل تورکیا دخوازن ڤێجارێ د هەلبژارتنێن سەرۆک کۆماریێ دا پشتەڤانیێ ل کەمال کلچدار ئوغلۆی بکەن، ئەم دزانین کلچدار ئوغلۆ بەربژارێ هەڤپەیمانییا مللەتە، هەڤپەیمانییا مللەت ژ چەندین پارتیێن سیاسی پێک دهێت، کورد پشتەڤانیێ ل هەڤپەیمانییا مللەت ناکەن، تنێ ژ بۆ هەلبژارتنێن سەرۆک کۆماریێ پشتەڤانیێ ل کلچدار ئوغلۆی دکەن و کوردان ژی ژ بۆ هندێ گەلەک ئەگەرێن خۆ هەنە، یا ئێکێ کورد وەسا دبینن دەم یێ هاتی سیستەمێ سیاسی یێ تورکیا بهێتە گوهۆڕین، ئەردۆغان و هەڤپەیمانییا جمهور نەشێن چ گوهۆڕینان بکەن، لێ هەکە کلچدار ئوغلۆ ببیتە سەرۆک کۆمارێ تورکیا دێ رێ بۆ گوهۆڕینێن مەزن ل تورکیا ڤەبیت، ئەو گوهۆڕین دشێن بۆ کوردان گەلەک گرنگ بن، ژ بەر هندێ ئەز دبێژم پشتی هەلبژارتنان دێ ل تورکیا گەلەک گوهۆڕینێن مەزن رویدەن، دڤێت ئەم وەکو هێزێن سیاسی یێن کوردی ل تورکیا خۆ بۆ هەر گوهۆڕینەکێ بەرهەڤ بکەین، ژ بەر هندێ ژی مە ل گەل هەدەپێ و چەندین پارتیێن دی یێن کوردی ل تورکیا (هەڤپەیمانیا ئازادی و دیموکراسی یا کورد) ئاڤا کر، چونکی ئەم دبێژین دەم یێ هاتی هێزێن کوردی ل تورکیا پێکڤە کار بکەن، دڤێت ئەم نەهێلین دەنگێ گەلێ کورد پارچە ببیت، رێژەکا گەلەک مەزن دەنگدەرێن کوردان ل تورکیا هەنە، هەکە رێکخستنەکا باش بهێتە کرن کورد دشێن کاریگەرییەکا گەلەک مەزن ل ئەنجامێن هەلبژارتنان بکەن، ژ بەر هندێ ژی ئەز وەسا دبینم ب ئاڤاکرنا هەڤپەیمانییەکا وەسا دێ پێگەهێ کوردان بهێزتر لێ هێت».
سەبارەت ب ئۆپۆزسیۆنا تورکیا ژی بایرام بۆزیەل راگەهاند: «یا راست رەوشا ئۆپۆزسیۆنا تورکیا ژی باش نینە، ئۆپۆزسیۆنا تورکیا هەتا نها چ پرۆژەیەک وەسا پێشکێش نەکریە دا ببیتە جهێ باوەریا خەلکی، لێ خەلکێ تورکیا دخوازن سیستەمێ نها نەمینیت، خەلک وەسا دبینن هەکە سیستەمێ نها نەمینیت دێ گوهۆڕینێن باش رویدەن، دڤێت ئەم ژبیر نەکەین دەستهەلاتا نها نەشێت پەیوەندیێن تورکیا ل گەل وەلاتێن ئێکەتییا ئەورۆپا باش بکەت، خالا دی نها پەیوەندیێن تورکیا ل گەل پڕانییا وەلاتێن رۆژهەلاتا ناڤین ژی خرابن، ل گەل سووریێ د قەیرانەکا گەلەک مەزن دایە، لێ وەلاتیێن تورکیا ل سەر ڤێ باوەریێ نە، هەکە کەمال کچدار ئوغلۆ ببیتە سەرۆک کۆمار دێ جارەکا دی تورکیا پتر بەر ب ئێکەتییا ئەورۆپا ڤە چیت، دێ پەیوەندیێن تورکیا ل گەل وەلاتێن جیران و وەلاتێن ئێکەتییا ئەورۆپا باشتر لێ هێن، ژ بەر هندێ ژی ئەز دبێژم شانسێ ئەردۆغانی ڤێجارێ گەلەک کێمە، چونکی هەم کورد وەکو بەرێ پشتەڤانیێ لێ ناکەن و هەم ژی ژ بەر قەیرانا ئابووری ڤێجارێ د ئاستێ گشتی یێ تورکیا دا ژی پشتەڤانییەکا باش بۆ ئەردۆغانی نینە، راپرسیێن هەتا نها هاتینە کرن ژی نیشا ددەن ڤێجارێ گەلەک زەحمەتە ئەردۆغانی ببیتە سەرۆک کۆمارێ تورکیا».
سەبارەت ب سیاسەتا کوردان و داخوازیێن کورد ژی ناڤهاتی راگەهاند: «وەکو هێزێن کوردی و هەروەسا وەکو هەڤپەیمانییا ئازادی و دیموکراسیێ یا کورد، مە چەندین داخوازی پێشکێشی رایا گشتی کرینە یا هەری گرنگ مە دڤێت هەبوونا کوردان وەکو نەتەوە د دستوورێ نوی یێ تورکیا دا بهێتە قەبویلکرن، مە دڤێت زمانێ کوردی ببیتە زمانێ فەرمی یێ پەروەردێ و کورد ب ئازادی بشێن ب زمانێ خۆ بخوینن، هەروەسا مە دڤێت ئاستەنگی ل هەمبەر کار و خەباتا پارتیێن کورد و کوردستانی ل تورکیا نەمینن، ئانکۆ هەر پارتییەکا سیاسی یا کوردستانی بشێت ب ئازادی خەباتا خۆ بکەت، ب کورتی دڤێت کورد ژی وەکو تورکان ل تورکیا خۆدان هەمان ماف بن، دڤێت زۆردارییا ل سەر کوردان ب دویماهیک بهێت، بێگومان ئەڤە هندەک خالێن گشتی نە و گەلەک خالێن دیتر ژی هەنە، وەکو بەری نها من دیار کری پشتی هەلبژارتنان دێ قۆناغەکا نوی ل تورکیا دەستپێکەت، کارێ مە وەکو پارتیێن کوردستانی گەلەک زەحمەتە، لێ مە دڤێت ب هەمی شیانێن خۆ کار بۆ بدەستڤەئینانا مافێن نەتەوەیی یێ خەلکێ خۆ بکەین، بێگومان ب گوهۆڕینا سیستەمێ نها دێ گەلەک دەلیڤە بۆ کوردان هێنە پێش، هەکە کورد ئامادە بن دێ شێن گەلەک کارێن باش بکەن، ژ بەر هندێ ژی بۆ مە وەکو پارتیا سوسیالیست یا کوردستانێ گەلەک گرنگە، هەمی هێزێن سیاسی یێن کوردستانێ ل تورکیا و باکوورێ کوردستانێ پێکڤە کار بکەن، دەمێ هێزێن کوردی پێکڤە کار بکەن دێ شێن گەلەک تشتان بدەستڤە بینن و بێگومان یا هەری گرنگ دێ پێگەهێ کوردان ژی بهێزتر لێ هێت، دەستهەلاتا بهێت یا تورکیا ژی دێ یا نەچار بیت گەلەک داخوازیێن کوردان قەبویل بکەت، ئەو یەک بۆ مە گەلەک یا گرنگە».
بایرام بۆزیەلی ئاماژە ب هندێ ژی کر: «د هەلبژارتنێن بەری نها ل تورکیا دا کورد د ناڤا خۆ دا ئێکگرتی نەبوون، ژ بەر هندێ ژی چ حسابەک مەزن بۆ کوردان نەهاتە کرن، لێ ئەم دبێژین ئێدی کورد هشیار بووینە، کورد ژی باش دزانن دەستهەلاتێن هەتا نها ل تورکیا تنێ دەمێ هەلبژارتنان بەرێ خۆ ددەنە کوردان و پشتی هەلبژارتنان هەمی داخوازیێن کوردان ژبیر دکەن، ژ بەر هندێ ژی ئێدی دڤێت کورد د چارچۆڤێ بەرەیەکێ نەتەوی دا ببنە هێزەکا سیاسی یا کاریگەر ل تورکیا، ئاشکرایە هەکە وەکو کورد ل تورکیا ئەم بۆ خۆ تشتەکێ نەکەین کەس بۆ مە چ ناکەت، نموونا هەری بەرچاڤ ژی ئاکپارتی بوو، ئاکپارتیێ گەلەک سۆز دانە کوردان، چەندین سالان ب پشتەڤانییا کوردان هاتە سەر دەستهەلاتێ، لێ نها ئاکپارتی دوژمناتییا کوردان دکەت، ژ بەر هندێ ژی وەکو پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ ئەم دبێژین دێ پشتی هەلبژارتنان ل تورکیا دەلیڤێن مەزن بۆ کوردان هێنە پێش، قۆناغا نها گەلەک هەستیارە و هەکە هێزێن کوردی پێکڤە کار بکەن دێ شێن دەستهەلاتێ نەچار کەن دا سەبارەت ب مافێن گەلێ کورد هەلوەستێ خۆ بگوهۆڕیت، ژ بۆ هندێ ژی دڤێت ئەم کورد ل تورکیا بهێز بین و بێگومان بهێزبوونا مە ژی د هندێ دایە دڤێت ئەم ئێکگرتی بین».
ناڤهاتی د دویماهیا ئاخڤتنا خۆ دا ئەو یەک ژی نەڤەشارت: «ئەم نابێژین هەکە ئاکپارتی ل سەر دەستهەلاتێ نەما و کەمال کلچدار ئوغلۆ هاتە سەر دەستهەلاتێ دێ کورد گەهنە هەمی مافێن خۆ و دێ بۆ کوردان باش بیت، نە ئەم وەسا هزر ناکەین، لێ ئەم دبێژین هەر چ نەبیت ب هاتنا کلچدار ئوغلۆیی دێ گوهۆڕین چێبن، دەستهەلاتا نها چ بۆ کوردان ناکەت، بەردەوام دژبەریا مافێن کوردان دکەت، ب نەمانا دەستهەلاتا نها دێ تورکیا بەر ب قۆناغەکا نوی ڤە چیت، ئەو یەک بۆ کوردان گەلەک گرنگە، کورد دشێن داخوازیێن خۆ ل سەر دەستهەلاتا بهێت یا تورکیا فەرز بکەن، هەکە کورد ئێکگرتی بن و خۆدان بەرنامە بن دێ گەهنە گەلەک مافێن خۆ، پشتەڤانییا کوردان بۆ کەمال کچلدار ئوغلۆیی دشێت رێ بۆ گەلەک گوهۆڕینێن نوی ل تورکیا ڤەکەت، مەترسی ل سەر کوردان ل تورکیا و پارچێن دی یێن کوردستانێ هەنە، لێ د هەمان دەمی دا هەم تورکیا و هەم ژی رۆژهەلاتا ناڤین ب گشتی بەر ب گوهۆڕینێن مەزن ڤە دچن، هەر گوهۆڕینەک ل تورکیا و رۆژهەلاتا ناڤین روی بدەت دێ بۆ کوردان یا باش بیت، وەکو پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ ب سالانە ئەم پشتەڤانیێ ل مافێن کوردان ل پارچێن دی یێن کوردستانێ دکەین، بهێزبوونا کوردان ل هەرێما کوردستانێ و پارچێن دی یێن کوردستانێ دبیتە ئەگەرێ هندێ نەیارێن کوردان ژی نەچار بن داخوازیێن کوردان قەبویل بکەن، د ڤێ چارچۆڤێ دا هەکە ئەم بەرێ خۆ بدەینە هەلبژارتنێن ڤێجارێ ل تورکیا دێ بۆ مە دیار بیت، تورکیا ژی بەر ب گوهۆڕینێن مەزن ڤە دچیت، خەلکێ تورکیا داخوازا گوهۆڕینان دکەن، سیستەمێ نها یێ سیاسی نەشێت ببیتە بەرسڤا داخوازیێن خەلکی، ئەو یەک ژ بۆ کوردان ژی گەلەک باشە، نها تا رادەیەکێ داخوازیێن کوردان و خەلکێ دی نێزیکی هەڤدو بووینە، چونکی هەر دو ژ سیستەمێ نها رازی نینن، ڤێجا وەکو بەری نها من دیار کری، هەکە هێزێن کوردی خۆدان بەرنامە بن، بەرەیەکێ ئاڤا بکەن و پێکڤە کار بکەن دێ شێن پشتی هەلبژارتنان کارێن گەلەک مەزن بکەن، چونکی قۆناغا هەری هەستیار و گرنگ دێ پشتی هەلبژارتنان ل تورکیا دەستپێکەت، دڤێت ئەم ب هەمی رەنگەکێ بەرهەڤ بین، چونکی دەستهەلاتا بهێت یا تورکیا دێ پێدڤی ب پشتەڤانییا کوردان بیت، کورد ژی دشێن وی دەمی داخوازیێن خۆ ل سەر دەستهەلاتێ فەرز بکەن، ئەو یەک ژی بێگومان خالەک گەلەک گرنگە.
بایرام بۆزیەل
بایرام بۆزیەل سالا ١٩٦١ ل قەزا لیجە یا سەر ب ئامەدێ ژ داییک بوویە، د گەنجاتییا خۆ دا پشکداری د خەباتا سیاسی یا کوردی دا کریە، گەلەک جاران هاتییە گرتن، دەرچوویێ پشکا ئابوورییە ل زانکۆیا ئستەنبۆلێ، رۆلەکێ کاریگەر د ئاڤاکرنا پارتیا ماف و ئازادیان دا هەبوویە و دو جاران ژی دبیتە سەرۆکێ وێ پارتیێ، پاشی دبیتە جێگرێ سەرۆکێ گشتی یێ پارتییا سوسیالیست یا کوردستانێ، د کۆنگرێ سیێ دا بایرام بۆزیەل دبیتە سەرۆکێ گشتی یێ PSK.
