د سیستەمێ جیهانێ دا ب شێوەکێ گشتی ووزە پارڤە دبیت ل سەر دو جۆران ووزەیا نە نووژەنکری (نەهێتە نووژەنکرن) و ووزەیا نووژەنکری (یا دهێتە نووژەنکرن). ل دەسپێکێ ئەو کارەبا دهاتە بەرهەم ئینان ژ ووزەیا نە نووژەنکری دهاتە بەرهەم ئینان و نوکە ژی ب شێوەکێ بەرفرەهـ‌‌‌ دهێتە بەرهەم ئینان ل گەلەک وەلاتان.

ووزەیا نە نووژەنکری ژێدەرەکێ ووزێیە ب سۆتنا ماددان دهێتە بەرهەم ئینان وەک سۆتنا ڕەژیێ، نەفتێ، گازا سروشتی. ژیێ ڤی جۆرێ ووزێ یێ کورتە هەتا ئەو ماددێ بکارهاتی هەمی دهێتە سۆتن ب دووماهی دهێت. ب سۆتنا ڤان ماددان هندەک ماددێن دی پەیدا دبن کو د ژەهراوینە و کارتێکرنێ ل سەر لەشێ مرۆڤی دکەن، وەک ئوکسیدێ کاربۆنێ دووانی CO2، میتان، ئوکسیدێ گوگردێ دووانی و هندەک جۆرێن گازێن دی یێن زیانبەخش ل دویڤ ماددێ بکارهاتی دمینت. ئەڤ ماددێن ژەهراوی پشکداریێ د پیسبوونا بای دا دکەن، بارانبارینا ترش، گوهۆڕینا کەش و هەوای ل سەر ژینگەهێ.

د بەرامبەردا ووزەیا نووژەنکری ژ ژێدەرەکێ سروشتی دهێتە بەرهەم ئینان، ووزە کێم نابیت و د کارکرنێ دا چو گازێن ژەهراوی بەرهەم نائینیت، ب ووزەیەکا پاقژ و دۆستێ ژینگەهێ دهێتە هەژمارتن. ئەڤی جۆرێ ووزێ ژییەکێ درێژ و تێچوویەکێ کێم یێ هەی، ژ بەر کو وەکو ووزەیا دی ناهێتە سۆتن و ژ ژێدەرێن سروشتی دهێتە بەرهەم ئینان وەک ووزەیا تیشکا ڕۆژێ، با و ئاڤێ.

دێ نموونەکێ ژ کارەبا دهێتە بەرهەم ئینان ژ ووزەیا نووژەنکری کو ووزەیەکا پاقژ، ژییەکێ درێژ و بێ کو چو کارتێکرنەکێ ل سەر ژینگەکێ بکەت بە‌حس کەین، ب خوشحالی ڤە نوکە خەلک هەتا ڕادەیەکێ دزانیت کارەبا ژ ژێدەرێن نە نووژەنکری کارتێکرنەکا خراب ل سەر ژیانێ دکەت، ب شێوەیەکێ باش فێربوویە بکارئینانا کارەبا ژێدەرێن نووژەنکری.

ئەو نموونا بەحس ژێ بکەین ووزەیا سیستەمێ شانەیا ڕۆژێ ( Solar Cell)ە.

شانەیا ڕۆژێ (Solar Cell) ئامیرەکە ووزەیا تیشکا ڕۆژێ ب شێوەکێ ئێکسەر بۆ ووزەیا کارەبێ ڤەدگوهێزیت، ژ ماددەیەکێ شبی گەهێنەری دهێتە دورستکرن وەک سلیکونی. ژ تەبەقەکا ماددێ شبی گەهێنەری پێک دهێت، د ناڤ ڤێ تەبەقێ دا دیزاین کریە ب پێک بەستێ p-n کو لایێ n ئەلکترونێن زێدە هەنە و لایێ p هۆلێن زێدە هەنە، دەمێ ووزەیا ڕۆژێ دکەڤیتە سەر دیاردا کار و ڕووناهیێ پەیدا دبیت کو فۆتون ئەوا ژ ڕووناهیا ڕوژێ دهێت، ئەلکترونێ دلڤینیت ئەوا ل سەر ڕوویێ ماددەیێ شبی گەهێنەری. بلڤاندنا ئەلکترۆنان د دەمەکێ دیارکری دا تەزوویێ کارەبێ پەیدا دبیت، ب ڤی شێوەی د شانەیا ڕوژێ دا کارەب بەرهەم دهێت، ئەو کارەبا ژ شانەیا ڕۆژێ بەرهەم دهێت ب شێوەکێ گشتی DC تەزوو نەگوهۆڕە، بەلێ کارەبا د مال، کارگەهـ و جهێن پیشەسازی دا دهێتە بکارئینان AC تەزوو گوهۆڕە. ژ بەر هندێ ئەم ئامیرەکێ بکاردئینن ل پشت پاتریان بۆ ڤەگوهاستنا کارەبا DC بۆ AC دبێژنێ (Inverter).

 ئەو کارەبا ژ شانەیا ڕۆژێ پەیدا دبیت هندەک تایبەتمەندیێن گەلەک باش هەنە، ژ وان ژی: چو جۆرە پیسبوونەک نینە، کار دکەت ب شێوەکێ بێ دەنگ، پێدڤی ب سویچان یان لڤینان بۆ کارکرنێ ناکەت، دشێی ب هەمی قەبارەیان دروست بکەی، گەلەک ب سانەهی دشێی د گەل هەر ئامیرەکێ کارەبێ بکاربینی چ بچوویک یان مەزن، یێن بچوویک بۆ نموونە حاسیبە، لایت و پاوەربانکێت شەحنا مۆبایلان و یێن مەزن وەک سیستەمێ کارەبا مالێ و کارگەهان.