بەرهەڤکرن: مەتین
ئهم هزر دكهين ل دهمێ نڤستنێ، مەژی و لهشێ مه چ كاران ئهنجام نادهن، دبيت گهلهك ژ مه ڤى كارى ب بێ مفا بزانن و بێژين؛ نڤستن سێ چارێكا ژيێ مه ب ههروه دبهت! بهلێ د راستى دا، ب وى شێوهى نينه. پرۆفیسور وولکەر ماتیۆ Matthew walker زێدهتر ژ بيست ساڵان ڤهكۆلين ل سهر مەژی د دهمێ نڤستنێ دا دكرن. د ئهنجام دا، بۆ وى ديار بوو ب نڤستنێ مەژی د سێ قووناغان را دبوريت، د ههر (90) خولهكان دا جارهكێ، مەژی د ڤان قووناغان را دبوريت:
– قووناغا نڤستنا كوير: بهشهك ب ناڤێ هيپوكامپوس د مەژی دا يێ ههى، كو تايبهته ب كومكرن و رێكخستنا پێزانينان ڤه، د ڤى بهشى دا ئهو پێزانينێن مه د ڕۆژێ دا وهرگرتين دهێنه رێكخستن. مەژی ب شێوهكێ ب لهز وان پێزانينێن د بهشێ هيپوكامپوس دا، ڤهدگوهێزيته بهشێن دى يێن مەژیى. ب كێمكرنا نڤستنا خۆ، ئهم رێكێ ل ڤهگوهاستنا وان پێزانينان ههمیيان دگرين و مەژیى شييانێن وهرگرتنا پێزانينان نامينيت.
– قووناغا نڤستنا سهرڤه: د ڤێ قووناغێ دا پرۆسهيا پاقژكرنا هيپوكامپۆسا مەژیى دهێته ئهنجام دان. شييانێن وهرگرتنا پێزانينان د ڤى بهشى دا د سنووردارن و دهمێ (16) دهمژمێران د ڕۆژێ دا، ئەو پێزانين كومكری ب نڤستنێ رێك دئێخيت و ئهو بهشه دهێته پاقژكرن.
– قووناغا REM (دهمێ ئەم خهونا دبينين): د ڤێ قووناغێ دا ههر پێزانينهكا هاتييه وهرگرتن، مەژی ددانيته جهێ وان يێ دروست و پشتى ڤێ پڕۆسهيێ ب شێوهكێ ئوتوماتيك رادبيت ب دروستكرنا هندهك چيرۆكان و د راستى دا، ئهو خهونێن ئهم دبينين ئهڤ چيرۆكهنه. ژ ئهنجامێ وهرگرتنا وان پێزانينايه، يێن د مەژیێ مه دا كوم بووى و كارتێكرن ل ههست و سۆز و رهفتارێن مه كرى. دبيت ئهڤ چيرۆكه د گرێداى ب هندهك رويدانێن بهرى چهند ساڵان بن.
ئهڤ سێ قووناغه گهلهك د گرنگن بۆ ساخلهميا مه يا هزرى و لهشى. ب ههر ئهگهرهكێ بيت، ئهم نڤستنا خۆ كێم بكهين، دێ ئێك ژ ڤان قووناغان ژ دهست دهين و توشى لاوازبوونا بيردانكێ بين و شييانێن مه يێن فێربووني دێ كێم بن، لهوما يا پێدڤييه ههر ئێك ژ مه د ماوێ (24) دهمژميران دا (7 حهتا 9) دهمژمێران بنڤيت.
ژێدەر: https://danabrain.ir
گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین