گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین
موسهدهق تۆڤى
د بهرپهڕێ دیرۆك یێ هژمار 3574ێ ژ رۆژناما ئهڤرۆ، ل رۆژا 19/8 و پێنج هژمارێن پشتى وێ دا تشتهك ل ژێر ناڤێ (د دههـ سالێن ژیيێ خوهدا دواناڤنجى یا برایهتى هێلینا ئاڤاكرنا شۆڕهشگێران بوو) ژ لایێ سالار محهمهد دۆسكى هاتییه بهلاڤكرن. من گۆت تشتهك – ههرچهند سالار دۆسكى نڤیسییه دیدار لێ نه دیداره و چ دیدار ژى بۆ وێ مهرهمێ نههاتینهكرن، نه نڤیسینه ژبهركو سالارى چ نه نڤیسییه ئانكو نه نڤیسینا وى یه، بهلكى پهیڤ پهیڤ ژ هژمارا 22شواتا 2004ێ یا كۆڤارا (دهۆك) هاتییه وهرگرتن و دوباره تایپكرن و بهلاڤكرن، گوایه ئهڤه دیدارهكه ل گهل (د. عزهت فندى) هاتییهكرن. نزانم ئهو چهند پێ ئاگههداره؟
هندى پهیوهندى ب من ڤه ههى، دبێژم ئهڤ تشتێ سالارى وهك دیدار بهلاڤكرى و شهش بهرپهڕێن رۆژنامهیا (ئهڤرۆ) پێ ڤهگرتن، پهیڤ ب پهیڤ ب خهلهتیڤه ژ ڤهكۆلینهكا كۆڤارا (دهۆك) یا بهرى بیست سالان هژمار 22 سالا 2004ێ ڤهگۆهاستییه و تنێ ناڤێ خوه دانهیه سهر گوایه وى دیدار كریه.
ئهو ڤهكۆلینه چ بوو و چاوان هاتییه بهلاڤكرن، كۆڤارا ((دهۆك)) كۆڤارهكا وهرزى رهوشهنبیرى گشتى بوو سهرۆكاتییا باژێرڤانییا (دهۆك)ێ دهردئێخست، ژ ئیلۆنا 1997 ههتا نیسانا 2007ێ 34 ژماره ژێ هاتینه بهلاڤكرن، د ههفت ژمارێن بهراهیێ دا من وهك سكرتێرێ نڤیسینێ و د هژمارێن دیتردا وهك سهرنڤیسكار كار تێدا كریه، گهلهك ژ نڤیسكار و ڤهكۆلهر و رۆژنامهڤانێن پارێزگهها (دهۆك)ێ و دهڤهرێن دی یێن كوردستانێ ب بهرههمێن خوه پشكدارى تێدا كریه، نڤیسكار و رۆژنامهڤان عزهت فندى ژى جهێ وى سهر بهرپهڕێن كۆڤارێ یێ دیاره.
دهستپێكا دهركهتنا كۆڤارێ یهك ژ مژارێن من ب گرنگ وهرگرتین و پووتهكێ باش پێدای، دیرۆكا پهروهرده و فێركرن و خواندنگههێن دهڤهرا بههدینان بوو، یهكهمین ڤهكۆلین ژى د ڤی واریدا دهربارهى یهكهمین خواندنگهها سهرهتاییا (دهۆك)ێ بوو د هژمار 2 كانوونا دووێ 1998ێدا هاتییه بهلاڤكرن و چهند ڤهكۆلینێن دى وهك وێ د ژمارێن پاشتر دا هاتینه بهلاڤكرن، ههتا هزرا ڤهكۆلینهكێ ل سهر یهكهمین دواناڤنجییا خواندنا كوردى كو دوا ناڤنجییا (برایهتى) بوو ل نك من پهیدابووى. دهمێ من پلانا خوه داناى من دیت ئهز دشێم كارهكى بكهم، بهلێ دێ یێ كێم بیت و بهرئاقل نینه دههان دهرچوویێن (برایهتى) ل دۆرێن من بن و ئهز كارهكێ نیڤهرۆ ئهنجام بدهم، خوشبهختانه ئێك ژ دهرچوویێن (برایهتى) (عزهت فندى) ههڤال و ههڤكارهكێ نێزیك بوو، ژ ئهنجامێ كارى رۆژانه نهبیت چهند رۆژهكان جارهكێ مه ههڤدو د دیت. بیرا من ناهێت چاوان مه مژار ڤهكر، من دیت ههڤالى زانیاریێن باش و بیرهاتنێن بهرفرههـ و دهفتهركهكا بچویكا بیرهاتنان و سامانهكێ دهولهمهندێ وێنهیێن پهیوهندى ب (برایهتى)ڤه ههی یێن ههین، د ههمان دهم دا بهرههڤییا خوه دیاركر بۆ پشتهڤانیێ و مه دهست ب كارى كر و د ئهنجام دا ڤهكۆلینا ب ناڤێ ( ئامادهییا برایهتى فیرگهها زانست و ههستا نهتهوهیى و شۆڕشگێرى) ژ نڤیسینا موسهدهق تۆڤى و عزهت فندى هاته بهرههم و د بهرپهڕێن 24 – 47 یێن ژماره 22 كۆڤارا ((دهۆك)) 2004ێ دا هاته بهلاڤكرن.
بۆ دیرۆكێ دێ بێژم ژماره 22 یا (دهۆك) تاكه ژماره بوو د چهند رۆژهكێن كێم دا كت نهمایه ل بازارى و من زانى هندهكان بۆ خوه كۆپیكربوو، ئهڤ گرنگیدانه ب ڤێ ژمارێ بهرههمێ وێ ڤهكۆلینێ بوو یا ل سهر (برایهتى) تێدا هاتییه بهلاڤكرن و بهرههمێ مه ههردويان بوو. د ههمان دهم دا ئهو ڤهكۆلینه بوویه ژێدهرێ سهرهكیێ وێ ڤهكۆلینێ یا دهربارهى (برایهتى) من د بهرگێ سیێ یێ پهرتووكا خوه (دیرۆكا پهروهرده و فێركرنێ ل پارێزگهها دهۆكێ چاپا 2022) بهلاڤكرى.
دێ هێمه مژارا پهیوهندى ب سالار دۆسكى ڤه ههى، نزانم عزهت فندى چهند ئاگههـ ژ ئامادهكرنا ئهوا سالارى ب دیدار ناڤكرى ههیه، لهوما دێ بهرێ من ل سالار دۆسكى بیت و بێژم: نهیا راست و درۆسته سالار یان ههر رۆژنامهڤان و نڤیسكارهك بابهتهكى ژ ژێدهركێ دى وهرگریت و ناڤێ خوه دانیته سهر، یا هێژ نهراستر ئهوا ل كۆڤارا (دهۆك) هاتییه بهلاڤكرن یا ب خودانه و شوونا خودانهكى دو خودانێن ههین و كۆڤار خودانا راستهقینهیه. ئهگهر سالار بێژیت: عزهتى كۆڤارا دایه من وى دهستوورییا دایه من، ههرچهند ئهز باوهرناكهم د. عزهت نها كهسهكێ ئهكادیمییه ب ڤێ چهندێ رابیت ل گهل هندێ ئهز دبێژم سالارى ئهو مافه نینه بۆ خوه بكهته دیدارهكا رۆژنامهڤانى و ناڤێ خوه دانیتهسهر، ئهز دبێژم ئهگهر رۆژنامهیا (ئهڤرۆ) ئهڤ چهنده زانیبا ئهوا ب دیدار ناڤكرى بهلاڤنهدكر.
نها دێ هێمه ئهوا سالارى ب دیدار ناڤكرى و مانشیتێ (د دههـ سالێن ژيیێ خوهدا دواناڤنجى یا برایهتى هێلینا ئاڤاكرنا شۆڕهشگێران بوو) دایێ، د ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕی دا پشتى ههفت رێز و نیڤێن پێشهكى دبێژیت: مامۆستایێ زانكۆیێ د. عزهت فندى ئێك ژ قوتابیێن دهستپێكیێن ناڤنجى یا (برایهتى) بوو، زێدهتر بۆ ئهڤرۆ دبێژت: ل گهل دهستپێكرنا شۆڕهشا ئیلونا مهزن….. ههتا دگههیته …ئهڤه ژى بهرسڤهك بوو بۆ ئهوان كهسێن دهروون لاواز… ههر ههموو یا ژ ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕێ 29ێ كۆڤارا (دهۆك) ڤهگۆهاستى ههتا دگههیته رێزا ئێكێ ژ ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕێ 31ێ، تنێ خوه ماندیكريیه پهیڤا (شۆڕش) كریه (شۆڕهش) و ل دووماهیێ ژى پهیڤا نهفس كریه دهروون، یا هێژ سهیرتر ئهوه خهلهتییا من ژى وهك خوه ڤهگۆهاستییه من ناڤێ یهكهمین رێڤهبهرێ خواندنگههێ ب شاشى نڤیسی بوو (ئهلهمان محهمهد سهعید نزاركى)، ئهو ب خوه ناڤێ دروست (ئهلهمان ئهحمهد سهلیم دۆسكى) یه، ل رێزا نههێ ژ دووماهییا ستوونا سێ ژ رۆژنامهیێ هاتییه. قوتابیێن (1 – 2 – 3) یا راست قوتابیێن (201 – 204)ه و رۆژنامهڤانى خهلهت تایپكرینه، تشتى ژ نڤیسینا كۆڤارا (دهۆك) جودا رۆژنامهڤانى پێنج جاران ڤیایه ئهوا ڤهگۆهاستى جهێ پرسیارێن خوه تێدا بكهت.
د خهلهكا دويێ یا ب دیدار ناڤكرى و د ژماره 3575 یا (ئهڤرۆ) دا بهلاڤكرى ب ل سالێن 1979 – 1980، 1980 – 1981 (برایهتى) ههر ما د ئاڤاهیێ خوهدا …. دهسپێكرییه ههتا دگههیته دووماهى پهیڤێن بهرپهڕى … و چهندین بابهتێن رهوشهنبیرى ژ بهلاڤوك و گوڤار و رۆژنامێن كوردى بۆ هاتبوونه ئامادهكرن… ئهڤه ههمى دهقاودهق ژ رێزا شهشێ یا ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕێ 31ێ … ههتا دگههیته رێزا دههێ ژ ستوونا دووێ یا بهرپهڕێ 33ێ یێ كۆڤارێ ڤهگۆهاستییه. ڤهگۆهاستن نه ڤهگۆهاستنه بهلكى ئالۆزاندنه ل بهر خواندهڤاىێ رۆژنامهیێ، كو نهزانیت خودانێ دیدارێ چ دبێژیت، دو مانشێتێن لاوهكى (رێڤهبهر و مامۆستایێن خواندنگههێ) و (ئهگهرێن پهیدابوونا هزرا نهتهوهیى ب تایبهت ل ناڤ قوتابیێن خواندنگههێ) هاڤێتینه و ل شوونا وان كرینه پرسیار دا خواندهڤانى و ستافێ رۆژنامهیێ بخاپینیت و بێژیت: من دیدارهك كریه. د ناڤ ههردو مانشێتێن لاوهكی دا رێزبهندى ههیه وهك ناڤێن رێڤهبهران و ناڤێن مامۆستایان وى ئهو ژى هاڤێتییه و ناڤ داینه ل دووڤ ئێك و گڤاشتینه سهرێك، ههمان سهرهدهرى ل گهل (ئهگهرێن پهیدابوونا هزرا نهتهوهیى…)كریه و ئهو ئهگهر تێكهل و پێكهل كرینه.
د خهلهكا سیێ یا ب دیدار ناڤكرى و بهرپهڕهكێ ژماره 3576 ێ ڤهگرتییه و ب ههر وهسا ( ب شاشى تایپكرییه) ل سالا خواندنێ 1975 – 1976 بهلاڤۆكێن دیوارى …. ههتا دگههیته… كاریگهریهكا مهزن ههبوو و رهوشهكا دى ددا دهڤهرێ. ئهڤه ژى پهیڤ پهیڤ ب هندهك شاشیێن تایپكرنێڤه ژ رێزا 10 و 11 یا ستوونا دويێ ژ بهرپهڕێ 33 … ههتا رێزا چوارێ یا ستوینا ئێكێ ژ بهرپهڕێ 36ێ ژماره 22 یا كۆڤارێ وهرگرتییه… ل ڤێرێ ژى جهێ مانشێت و تهوهران نههێلایه و بابهتێ گڤاشتییه سهرێك و تنێ دو پرسیار لێ زێدهكرنه.
د خهلهكا چارێ یا ب دیدار ناڤكرى و بهرپهڕهكێ ژماره 3578ێ رۆژنامهیێ ڤهگرتییه و ب… بۆ نموونه ل سالا 16/2/1977ێ ئاههنگهكا مهزن ل سهر ئاستێ …دهستپێكرییه ههتا دگههیته دووماهییا بهرپهڕى… جهماوهرهكێ زیرهك و كوردڤین ههبوو… یا د ڤى بهرپهڕی دا ژى هاتى ههر ههموو ژ رێزا چارێ یا ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕێ 36ێ… ههتا رێزا 3 و 4ێ بهرى دووماهیيێ ژ ستوونا دويێ یا بهرپهڕێ 38ێ گۆڤارێ ب كۆمهكا شاشیێن تایپكرنێ و راكرنا مانشێتان ڤهگۆهاستییه..
د خهلهكا پێنجێ دا، كو د هژمار 3579ێ رۆژنامهیێ دا هاتییه بهلاڤكرن ب پرسیارهكێ دهسپێكريیه و بهرسڤا پرسیارێ ب ههمى سهیرانێن (برایهتى) خونیشادان بوو… و ب … دهرگههێ قوتابخانا (برایهتى) ب ئێكجارى هاتهگرتن… دووماهى ئینایه، ئهڤ بهرپهڕه ژى ههمى پهیڤ پهیڤ ژ رێزا دويێ بهرى دووماهیێ یا ستوونا دويێ بهرپهڕێ 38ێ … ههتا رێزا ئێكێ ستوونا دويێ بهرپهڕێ 41 یێ ههمان ژمارا كۆڤارا (دهۆك) ڤهگۆهاستییه تنێ خۆ ماندیكريیه و پهیڤا سێران كریه سهیران و برگهیێن نڤیسینا كۆڤارا (دهۆك) هند گڤاشتینه سهرێك كهسهكى تاقهتا خواندنا وێ نهبیت.
د ژماره 3580ێ یا رۆژنامهیێ و خهلهكا دووماهیێ دا یا ماى ژ ڤهكۆلینا د كۆڤارا (دهۆك) دا هاتییه بهلاڤكرن و تایبهت بوو ب رێكخستنێن نهێنى د ناڤ (برایهتى) دا، مامۆستایێن (برایهتى) و دهستهكا بهراهیێ یا قوتابیێن (برایهتى) و ههرئێك ل ژێر ماتشێتهكێ لاوهكى بوو، بهلێ سالارى ههر ههموو مانشێت لاداینه و ل شوونا وان هندهك پرسیار ل نك خۆ ژ د. عزهت فندى كرینه و بهرسڤ ژ دهقێ كۆڤارا (دهۆك) وهرگرتینه و دهمێ گههشتییه رێزبهندییا ناڤێن مامۆستایان و قوتابیێن بهراهیێ ریزبهندى لادایه و ناڤ تێكهل كرینه و تنێ ب فاریزهكێ ژێك جوداكرینه. ئهڤا د ڤێ خهلهكێ دا هاتى ژ رێزا دويێ یا ستوونا دويێ یا بهرپهڕێ 41 ههتا رێزا چارێ یا بهرى دووماهیێ ژ ستوونا ئێكێ یا بهرپهڕێ 44ێ یێ هژمار 22 یا گۆڤارا (دهۆك) ڤهگۆهاستییه.
ل ڤێرێ دیاردبیت سالار محهمهد دۆسكى چ دیدار ل گهل د. عزهت فندى نهكرینه، بهلێ عزهت فندى ئاگادار بیت یان نه، سالارى بهرپهڕێن 29 – 44 ژماره 22 گۆڤارا (دهۆك) ڤهگۆهاستینه و سهر ژ نوو د ههر شهش بهرپهڕێن ژماره 3574 – 3580یێن رۆژنامهیا ئهڤرۆ پێ پڕكرینهڤه.
گهلهك ناڤ ههنه ئهز ڤێ كریارێ پێ ناڤبكهم، بهلێ ژبهر گهلهك ئهگهران چ نابێژم، بهلێ دێ پرسیارهكێ ئاراستهی نڤیسكارییا (ئهڤرۆ) كهم: ئهرێ دروسته كهسهك نڤیسینهكێ دهقاودهق ژ ژێدهرهكێ بهرى بیست سالان وهرگریت و بهرپهڕێن رۆژنامهیێ پێ پڕكهتهڤه…؟
ئهو ڤهكۆلین بهرى 20 سالان د كۆڤارا (دهۆك) دا هاتییه بهلاڤكرن، ئهرێ پشتى 20 سالان چ زانیارییێن دیتر دهستنهكهفتن سالار خۆ وهستینیت و لێ زێدهكهت، ئهرێ پێدڤى نهبوو هندهك مژاران پتر رۆهنكهت بۆ خواندهڤایێ رۆژنامهیێ بدهته نیاسین، د 20 سالان دا نڤشهك پێگههشتییه نه ناڤێ قوتابخانا (برایهتى) بهیستییه نه ناڤێ كۆڤارا (دهۆك)، بۆ نموونه چهند جاران ناڤێ ئێكهتییا قوتابیێن كوردستانێ هاتییه، ما پێدڤى نهدكر سالار وێ ئێكهتییه ب خواندهڤانێن رۆژنامهیه بدهته نیاسین..؟ جارهكێ دويان ناڤێ (مهكتهب تهلابى) و (مهكتهب تهلاب)ى هاتییه كو یا دروست ب عهرهبى (مكتب الطلابی)یه، ئهرێ پێدڤى نهدكر خودانێ دیدارێ رۆهنكرنهكێ بدهته نڤشێ ئهڤرۆ ئهڤ (مكتب) چ بوو..؟
