گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین
پشتی ژناڤبرنا هەمی میرنشینێن کوردستانێ، بتنێ بارزان ما بوو وەکی قەوارەیەکێ جڤاکی یێ خۆمالی، کو دەستهەلاتا خۆیی هەی و کارگێرییا کاروبارێن خۆ بکەت و ببییە لێڤەگەڕ بو هەمی گوند و هۆزێن وێ دەڤەرێ. بارزان شییا بۆ خۆ رێبازەکا ئاینی و جڤاکی دانیت و ل دویڤ بچیت و گەشەیێ پێ بکەت، ئەڤ رێبازە ل سەر دەستێ شێخ عەبدولسەلامێ دویێ ل سەر بنگەهەکێ هزری، ئاینی، جڤاکی، سیاسی و نەتەوەیێ یێ رێکخستی شییا خۆ جێگیر بکەت، بەرفرەهـ ببیت و چاکسازییا بکەت ، ئاشبوونێ و پێکڤەژیانێ لگەل جوهی و مەسیحییان پێک بینیت، گەشەیێ بکەت، پەیوندییان لگەل رێکخستنێن کوردی و دەولەتان دروستکەت، وەکی هێزەکا دەستهەلاتدار خۆ ب سەپینییت، بەرهنگاری دەستدرێژیێن دەوروبەر ببیت، بەرسینگا هێرشێن داگیرکەرێن ئوسمانلی بگریت، خەباتێ بۆ مافێن نەتەوەی یێن کوردستانێ بکەت و ژیانا خو بۆ بکەتە قوربان.
د ڤی دەستوداری دا، ل مەها ئادارێ هزرمەند، رابەرێ مللەتی، سەرکردەیێ شورەش و سەرهلدانان، دامەزرێنەرێ پارتییا دیموکراتا کوردستانێ، دابینکەرێ مافێن نەتەوی، شەنگستێ برایەتی و پێکڤەژیانا مللەتێن کوردستانێ و ئیراقێ و بابێ روحی یێ نەتەوەیا کورد مەلا مستەفایێ بارزانی ژ دایک بوویە و هەر دڤێ هەیڤێ دا مالئاڤاهی کریە. ڤی سەرکردەیێ نەمر هەمی ژیانا خۆ دایە خەباتا کوردایەتیێ و مروڤایەتێ پێناڤی مافێن رەوا یێن مللەتێ کورد و هەمی پێکهاتێن کوردستانێ.
بارزانیێ نەمر ١٤ێ ئادارا ساڵا ١٩٠٣ێ ل بارزان هاتییە سەر دونیایێ د دەمەکی دا، کو شەهید شێخ عەبدولسلامێ بارزانی سەرکێشییا بزاڤا رزگاریخوازا کوردستانێ دکر، هێشتا تەمەنێ وی سێ سال بوون دەمێ بارزان کەفتییە بەر هێرشا لەشکەرێ ئوسمانلی و داگیرکری و وێرانکری، و کەسوکارێن وی گرتین، ئەو ژی د وی تەمەنی دا لگەل مالباتا وی دهێنە گرتن و زیندانیکرن. هەر ژ زاروکینیێ دەست ب خواندنا کتێبێن ئاینی دکەت و ل سەر رێبازا شێخ عەبدولسەلامی و شێخ ئەحمەدی پێدگەهیت و دبیتە سەرکردەکێ چەلەنگ و لێهاتی و نموونەیێ زانینێ، دلسوزیێ، مێرانیێ و قەهرەمانیێ. ژبەر هندێ هەر زوی هاتە راسپاردن ب ئەرک و بەرپسیاریێن نەتەوایەتی یێن مەزن و ئێدی هەست ب بەرپسیارییا خۆ کر و ب دلسۆزانە ئەرک و کارێن خو دکرن. ل زاروکینیێ، ژیانا زیندانێ، دەربەدەریێ، دویرکرنێ و شەرێ دژی داگیرکەران دیتن و پشکدار بوو. سەربۆرا وی یا خەباتێ و خوراگریێ دەولەمەند بوو. ل سالا ١٩١٩ێ سەرکێشییا هێزەکا چەکداری دکەت و د هەوارا شورەشا شێخ محمودێ حەفید دچیت، و ل سالا ١٩٢٠ د هەوارا شورەشا شێخ سعید پیرانی دچیت، و هەر ل وێ سالێ د هەوارا ئەرمەنییان دچیت و دشێت پاشایێ وان و کەسوکارێن وی ژ قرکرنێ قورتال بکەت.
ل سالێن ١٩٣١-١٩٣٢ێ پشکداریێ د سەرکێشییا شورەشا بارزان یا ئێکێ دا دکەت، وەکی سەرکردەیەکێ سەرکەفتی رۆلێ خۆ دگێڕیت و ل سالا ١٩٤٢-١٩٤٥ێ درێژیێ ددەتە شورەشا بارزان پێناڤی مافێن کوردان.
ل سالا ١٩٤٥ێ لگەل کۆمەکا چەکداران، د هەوارا روژهەلاتێ کوردستانێ دچن و پشکداریێ د دامەزراندنا کومارا کوردستانێ ل مهابادێ دکەن و بۆ پاراستنا وێ سەرکردایەتییا لەشکەرێ وێ دکەت.
ل ١٦ێ تەباخا ساڵا ١٩٤٦ێ پارتی دیموکراتی کوردستان دامەزراند و ل هەمی کونگرێن پارتی ب سەرۆک هاتە هەلبژاردن.
پشتی شکەستنا کۆمارا کوردستانێ تاکە سەرکردە بوو د مەیدانا بەرگریکرنێ دا، خۆ راگرتی و چەندین شەرێن بناڤ و دەنگ کرن، لەوما د دویماهی دیدارا خۆ دا ل گەل پێشەوا قازی محمد، قازی ئالایێ کوردستانێ ددەتە ڤێ و دبێژیتێ ئەز کەسێ ژ تە هەژیتر نابینم ڤی ئەمانەتی ب دەمەڤێ.
ل سالا ١٩٤٧ێ لگەل پێنچ سەد پێشمەرگەیان، بەر سینگێ لەشکەرێن شەڕکەرێن سێ دەولەتێن داگیرکەر ئیران، تورکیا و ئیراقێ دگریت و سنورێن هەر سێ دەولەتان دبڕیت و خۆ د گەهینیتە ئێکەتییا سوڤیەتی.
ل یەکێتییا سوڤیەتی، پەیوەندییان لگەل کوردێن ئەزربێجانێ، ئەرمەنستانێ و کوردێن کومارێن سوڤیەتی گرێ ددەت و هەولدەت کاربدەستێن بلندێن دەولەتێ ببینیت و د شێت خو بگەهینیتە کرێملنێ و سەروکێ ئێکەتییا سوڤیەتی خرۆشوفی ببینیت، ئێدی شییا رازی بکەت رەوشا هەڤالێن وی خوش بکەت و خولێن تایبەت بۆ ڤەکەت.
پشتی خۆراگرتنا یازدە ساڵان، ل ساڵا ١٩٥٨ێ ب سەرفەرازی ڤەگەڕییاڤە ئیراقێ و کوردستانێ و پێشوازیەکا مەزن لێهاتەکرن.
گەلەک هەوڵدا لگەل سەرۆک وەزیرێن ئیراقێ عەبدولکەریم قاسمی چارەسەرییا بنەڕەتی بۆ دۆزا کوردی ببینیت، لێ بێ ئەنجام بوو.
ل ١١ێ ئەیلولا ساڵا ١٩٦١ێ، سەرکێشییا شورەشا ئەیلولا نیشتیمانی پێناڤی دیموکراتی بۆ ئیراقێ و ئوتونومی بۆ کوردستانێ کر. دەڤەرەکا مەزن رزگارکر و چەندین گەڕێن گفتوگۆیام لگەل حکومەتێن ئیراقێ یێن ئێک لدویف ئێکێ کرن ژبۆ چارەسەریێن ئاشتییانە، هەتا ل ١١ێ ئادارا ساڵا ١٩٧٠ێ لگەل حکومەتا ئیراقێ گەهشتە رێکەفتنەکێ بناڤێ رێکەفتنا یازدەی ئادارێ یا ئوتونومی، کو بۆ جارا ئێکێ بوو حکومەتەکا ئیراقێ دانپێدانەکا فەرمی ب مافێن نەتەوەی یێن خەلکێ کوردستانا ئیراقێ بکەت و چار ساڵان شەڕ هاتە راگرتن تا چارەسەرییا هەمی کێشە و گرفتان بکەن.
ل ٢٩ێ ئەیلولا ساڵا ١٩٧١ێ ژ هەوڵەکا تیرورستی یا رژێما دکتاتوری بۆ ژناڤبرنا وی رزگار دبیت.
پشتی پاشگەزبوونا رژێما دکتاتوری ژ رێکەفتنا یازدەی ئادارێ و شکەستنا هێرشێن وێ یێن لەشکەری بۆ سەر کوردستانێ، سەدامێ دکتاتور، سەرشوڕی بۆ شاهێ ئیرانێ کر و ل رێکەفتناما خیانەتکاری یا ٦ێ ئادارا ١٩٧٥ێ مۆرکر و دەستبەرداری نیڤا شەتێ ئەرەب و گەلەک ئەردێ ئیراقێ بوو دا رێکێ ل پێشڤەچوونا شورەشا کوردی بگریت. دگەرەوا وێ دا نسکۆیا شورەشا ئەیلولێ لێکەفت.
لێ هەر زوی و ل دویف ئاموژگاریێن وی، سەرۆک مەسعود بارزانی و ئیدریسێ جانەمەرک بزاڤ کرن و پارتی نوی کرەڤە و شورەشا گولانێ ل سالا ١٩٧٦ێ بەرپاکر وەکی درێژەدان بۆ شورەشا ئەیلولا نیشتیمانی.
بارزانیێ نەمر ژبەر نەخوشییا خۆ ل سالا ١٩٧٦ێ بەرەف ویلایەتێن ئێکگرتیێن ئەمریکیڤە دچیت. ل ١ێ ئادارا ساڵا ١٩٧٩ێ ل نەخۆشخانەیا جورج واشنتون مالئاڤاهییا دویماهیێ دکەت. تەرمێ وی یێ پیروز دهێتە ڤەگوهاستن بو ئیرانێ و ل ٦ێ ئادارا هەمان ساڵێ د رێورەسمەکێ جەماوەریێ مەزن دا ل شنویێ ل رۆژهەلاتا کوردستانێ دهێتە ڤەشارتن، پاشی بۆ گوندێ هەلەج ل دەڤەرا مەرگەڤەڕێ دهێتە ڤەگوهاستن. ل ٤ێ چریا ئێکێ یا ساڵا ١٩٩٣ێ ب پێشوازیەکا جەماوەریا مەزنتر، جەنازێ وی دگەل یێ شەهید ئیدریسێ جانەمەرگ دهێنە ڤەگوهاستن بو هەرێما کوردستانێ و ل بارزانا سەربلند هاتنە ڤەشارتن و گوڕستانا وان بوویە مەزارگەهەکێ پیروز.
خەباتا پارتی ل سەر رێبازا بارزانی درێژە کێشا و شییا لگەل لایەنێن دی یێن سیاسی ل ساڵلا ١٩٨١ێ بەرەیا نیشتیمانییا دیموکراتی پێکبینیت و ئاشتبوونا نیشتیمانی ل ساڵا ١٩٨٦ێ جێگیربکەت و بەرەیێ کوردستانی ل ساڵا ١٩٨٨ێ دابمەزرینیت و سەرهەلدانا جەماوەری ل ساڵا ١٩٩١ێ بکەت و کوردستانێ ئازاد بکەت و هەرێما کوردستانێ دابمەزرینیت.
بارزانیێ نەمر سەرکردەیێ نەتەوەیی یێ کوردستانێ بوو، هێمایێ ئێکگرتنێ و ناسنامەیا نەتەوە یێ کوردستانێ بوو، سەرکردەیێ خەبات و تێکوشین و بەرخودانێ بوو، هەلگری هیڤی و ئارمانجێن مللەتی بوو، دەربڕینەکا تەواو ژ ئارمانجا نەتەوەیی یا کوردستانێ دکر، یەکەمین سەرکردەبوو کو شییای شورەشەکا رزگاریخوازا سەرتاسەری کوردستانا ئیراقێ بەرپا بکەت و خەلکێ هەمی پارچەیێن دی یێن کوردستانێ پشکداریێ تێدا بکەن و دژمن و داگیرکەران نەچار بکەت دانوستاندن و رێکەفتنا لگەل بکەن، و چ جاران دەستبەرداری مافێن گەلێ کوردستانێ نەبوویە و خۆ بۆ چ دژمنان نەچەماندییە، لەوما خوشتڤیێ هەمی کوردستانییان بو. و هەمیشە د دلێ هەمییان دا دژیت.
رێبازا بارزانی رێبازا کوردایەتییا راستەقینەیە، رێبازا پێکڤەژیان و دادپەروەری و ژینگەپارێزی و مافێن مروڤی و مافێ چارەنووسێ گەلێ کوردستانێ یە.
رێبازا بارزانی خواندنگەها پێگەهاندنا کادر و فەرماندەیان و چێکرنا سەرکردەیانە.
رێبازا بارزانی دەولەمەنترین سەرمایێ هزری و نیشتیمانی و نەتەوەیی و مرۆڤایەتییا کوردستانێ یە.
هەرێما کوردستانێ و هشیارییا نەیەوایەتی و ناساندنا دۆزا کوردستانێ ل جیهانێ بەرهەمێ خەباتا ڤی سەرکردێ نەمرە.
بارزانیێ نەمر ئایندەکێ گەش چێکر و مێژوویەکا پڕ سەروەری ل پاش خۆ هێلا.
چەندی ئەم ل سەر کار و خەباتا ڤی سەروەری بنڤیسین، هندی دلوپەکا ئاڤێ یە هەمبەری دەریایێ.
ئەڤ رێبازە یا بەردەوامە و د پێشڤەچوون و گەشەکرنێ دایە ب سەروکاتییا سەرۆک مەسعود بارزانی.
نەمری و سەروەری بو سەرکاروانێ شەهیدان بارزانیێ نەمر و تەڤایا شەهیدێن کوردستانێ.
