بابەت

مایکل مارتن گەنتەر(Michael Martin Gunter)، ئێکە ژ دیارترین ڤەکۆلەرێن ڤی سەردەمی د بیاڤێ زانستێن سیاسی و ڤەکۆلینێن رۆژهەلاتا ناڤین دا کو ب شێوەیەکێ تایبەت ب گرنگیدانێ ب دۆزا کوردان هاتییە نیاسین. گەنتەر   ل 22ێ نیسانا سالا ١٩٤٣ێ ل ئەمریکا ژ دایک بوویە. خواندنا خۆ یا بلند ل پشکا زانستێن سیاسی ب دوماهی ئینایە. وی دکتورایا خۆ د هەمان بیاڤ دا وەرگرتییە. پشتی هنگی وەک مامۆستایێ زانستێن سیاسی ل زانکۆیا تەکنەلۆژیا تێنیسی (Tennessee Technological University) دەست ب وانەگۆتنێ کرییە. جهێ ژ دایکبوون و گەشەکرنا وی د جڤاکەکێ رۆژئاوایی یێ لیبرال دا، رۆلەکێ مەزن هەبوویە د ئاڤاکرنا دیتنەکا شیکارانە و نە – ئایدیۆلۆژی هەمبەر مژارێن نەتەوەیی و نەژادی.

ژ لایێ بنەمایێن هزری ڤە، گەنتەر بەروڤاژی گەلەک نڤیسەرێن رۆژهەلاتا ناڤین کو مژارا کوردی ژ ناڤ ئەزموونا ژیانا خوە یا رۆژانە شیکار دکەن، ئەو وەک چاڤدێرەکێ دەرەکی یێ ئەکادیمی ب نێزیکی ڤێ مژارێ دبیت. ئەو نە ژ ناڤ ناسنامەکا نەتەوەیی یا دیارکری، بەلکو ژ کولتوور و زانستێن سیاسی یێن ئەمریکی هاتییە ناڤ ڤەکۆلینێن کوردی؛ ئەو کولتوورێ کو داکۆکیێ ل سەر چەمکێن وەک هێز، دەولەت، بەرژەوەندیێن نەتەوەیی و پێکهاتەیا سیستەمێ نێڤدەولەتی دکەت.

ژدایکبوون و مەزنبوونا وی ل ئەمریکا ئەڤ دەلیڤە بۆ وی پەیداکرییە کو کوردان نە ب تنێ وەک «قوربانیێن دیرۆکی»، بەلکو وەک ئەکتەرێن سیاسی یێن عەقلانی د مەیدانەکا ئالۆز یا هێزێ دا ببینیت.

هەشت پەرتووک ل سەر دۆزا کوردان نڤیسینە. گرنگترین بەرهەمێ وی ل سەر کوردان (کورد بەر ب پێشکەفتنێ ڤە The Kurds Ascending) وەک وەرچەرخانەک د ڤەکۆلینێن کوردی دا دهێتە هەژمارتن. د ڤێ پەرتووکێ دا، دیار دکەت کو ئێدی کورد ب تنێ قوربانیێن سیاسەتا دەولەتان نینن. ژبەر وێ چەندێ، مرۆڤ دشێت بێژیت ئەڤ بەرهەمە نە ب تنێ پەرتووکەکا دیرۆکی یان سیاسی یە، بەلکو جورەکێ پێناسەیا دوبارە یا چەمکێن ناسنامە، نەتەوە و هێزێ یە. گرنگییا سەرەکی یا ڤێ پەرتووکێ د وێ چەندێ دایە کو وێ گاڤا دیرۆکی تۆمار دکەت کو تێدا کورد ژ «پەراوێزا دیرۆکێ» دەربازی «سەنتەرێ شیکارییا سیاسی» دبن؛ ئەو گاڤا کو مژارا کوردان ئێدی نە ب تنێ مژارەکا ئەخلاقی یان مرۆڤایەتی یە، بەلکو دبیتە مژارەکا ئاڤاکەر د تێگەهشتنا سیاسەتا سەردەم یا جیهانێ دا.

ڤان بابەتان ببینە

ئەلیزابێت لایەرد Elizabeth Laird، نڤیسەرەکا بەریتانی یا ناڤدارە. ل سالا ١٩٤٣ێ ل نیۆزیلەندا ژ دایک …