بابەت

– بۆچی تە ل دەستپێکێ شعر ژ هەمی جۆرێن ئەدەبی هلبژارت؟

– زارۆکینیا من و خواندنا من د جڤاکەکێ عەرەبی دا بوو، عەرەب گەلەک پویتەی ب  شعرێ دکەن، نموونەیێن وان شعرن، د روینشتنێن خۆ دا بەریکانێن شعرێ دکەن.

د جڤاکێن بیانی دا مرۆڤ زویترهەست ب جودابوونا خۆ دکەت و هەستا نەتەوی ل نک پەیدا دبیت کو من هەست دکر وەک کەسەکێ جودا، کوردەک د ڤی واری دا ئەز یێ هەژارم یان ژی من هەست دکر کو گەلێ من د ڤی واری دا یێ هەژارە، ئەڤێ چەندێ هەستا خۆ کێمدیتنێ ل نک من چێکر، وەک هەڤڕکی د گەل هەبوونا خۆ، من هەولدا ل خۆ بگەرم، هەبوونا خۆ بەرچاڤ بکەم، دگەریانەکا دویر و درێژ دا ئەز شیام بۆ خۆ ئیسبات بکەم  کو نە ئەز و نە ژی زمانێ من د کێم و بێ بنیاتن، دشێن جوانترین هونەرێ هەلبەستێ ب ئافرینن.

ژ لایەکێ دی ڤە، رەحمەتیێ بابێ من دەنگبێژەکێ ب ناڤێ دەمێ خۆ بوو، هەر دەم ل مالا مە جڤینێن ستانبێژان بوون، بەند دهاڤێتنە بەرئێک، ژ رەڤتار و ئاریانێن گوهداران سیما و گرێکێن سەروچاڤان ئەز ب سەرهەلبووم کو پەیڤ هەلگرێن ئانکۆیانن، دشێن هەستان هەلگرن و ڤەگوهێزن، مرۆڤ ب پەیڤا دشێت دەربڕینێ ژ ئاریانێن ناخێ خۆ بکەت و وان ئاریانان وەک پەژیکان ب ڤەگوهێزتە کەسانێن دی، ژ ڤان ئەگەران من پێکۆلا هەلبەست نڤیسینێ کر و یا ژ من ڤە ئەز د ڤێ ئێکێ دا هندەکێ یێ سەرکەتی بووم.

– تو چاوا رۆلێ شعرێ د دەربڕین و بەرەڤانیکرن ژ کێشێن سیاسی و جڤاکی دبینی؟

– هەلبەستڤان مرۆڤە و د جڤاکێ مرۆڤانان دا دژیت و شعر ب خۆ رەنگڤەدانا ژیانێیە، یا رەوایە هەر تشتەکێ گرێدای بوونێ تو د شعرێ دا ببینی، چونکو شعر هەرفاندنا کەڤنێ هەلوەشیایە و ئاڤاکرنا تشتێ نوی یێ بزاخە، لێ شعر رەفتارکا ئازادیا رەهایە و پێکۆلا پەیداکرنا وێ ئازادیێ یە ل نک یێ دی، لێکدانەکا جوانکاریێیە ب زمانێ ئارمانج ژێ چێکرن و پەیداکرنا چێژێ یە ل نک وەرگری، نە کارێ وێ مایتێکرنا رویتە د سیاسەتێ دا و هەلگرتنا درویشمانە، شعرا فرێرکرنێ و یا سیاسی ئێک ژ لاوازترین رەنگێن هەلبەستێ یە، ئەڤە ئەگەر هەلبەستێ بۆ خۆ کرە کار و ئارمانج، لەوما دێ رەنگڤەدانێن سیاسەتێ د رەنگڤەدانا ژیانێ بن، لێ تەرخانکرنا وێ بۆ سیاسەتێ و رادەستکرنا وێ بێ شک کوشتنا شعر و شاعریەتێ یە. سیاسەتێ، گوهۆڕینێ و فێرکرنێ رێکێن دی یێن هەین خۆ تێ دا ببینن و دەربڕینێ ژێ بکەن.

– چ شاعران کارتێکرن ل شێوازێ تە یێ شعری ب گشتی کریە؟ ئانکو تو ب کێ داخبار بوویی؟

– ژ سەری تنێ شەهرەزایا من د شعرا عەرەبی دا بوو، پارچەیێن ڤەقەتیای ژ شعرا کوردی پیرەمێر و پیرەژنان دگۆتن د گەل بەیتان وەک بەیتا دمدمی، سیسەبانێ و هەسپێ رەش و بەیتێن پێکەنیننکان وەک بەیتا کێچێ و بەیتا کەوی، ژ سەری من هزر نەدکر کو مە ئەدەبێ نڤیسی یێ هەی، لێ پشتی ب سەر هەلبەستێن جزیری، خانی و نالبەندی هەلبوویم هزرا من هاتە گوهۆڕین، ئانکو ژێدەرێ زانینا شعرێ ل نک من عەرەبی بوو، پاشی داخباریا مەزنا من ب جزیری، نالبەندی، یا ژ هەمیان مەزنتر ستران و فۆلکلۆرێ کوردێ بوو، هەیا من شعرا بیانی یا وەرگێرای عەرەبی دیتی، هنگێ ئەلیوت، رامبۆ و گەلەکێن دی سەرنجا من راکێشا و بوونە قۆناغا هزرکرن و لێزڤرینا من. بلا ژ بیرا من نەچیت کو ئەدونیسی کارەکێ گەلەک مەزن ل بۆچوون و شعرا من کرییە.

– کەساتیا تە د کاری دا یا جدی و کردارییە، لێ د بیاڤێ ئەدەبی و ب تایبەتی شعرێ دا، تو کەسەکی جودایی و یێ هەست نازک و رۆمانسییی، تو چاوا گونجاندنێ د ڤێ هەڤکێشێ دا دکی؟

– بۆ گەلەک کەسان وەسا دیار دکەت کو ئەز د ئەدەبی دا یێ دل نازکم، لێ د کاری دا یێ هشکم، د راستێ دا وەسا نینە، ئەز هەر دبێژم دایبابێن من غەدرەکا مەزن یا ل من کری، ئەز یێ گەلەکێ دلنازک کریم کو ئێدی من چو خۆشی ب ژیارا خۆ نەبریە، رژدیا من د کاری دا ژی هەر دلنازکیە، دلێ من دمینیتە ب کارێ من ڤە، لەوما ئەز ب جوانی دبەمە سەری، هزارەها جاران ئەز یێ بۆ زارۆکان گریم ژ ئەگەرێن بچویک، بۆ پالا، بۆ کوردان دەمێ زۆرداری لێ دهاتە کرن، هزاران جاران ئاخفتنا مایە د قڕکا من ڕا و کزگریۆکێ پەیڤێن من سۆتینە، ب راستی ئەز یێ دلنازکم و دلێن نازک ناگەهنە چو مرادا، لەو دێ بینی پتریا هەلبەستێن من ئاخینکن و خۆزینە.

– هندەک جاران ل دەمێ شعر خواندنێ گریا تە دئێت و زوی رۆندکێن دئێنەخوارێ، بۆچی؟

– ئەز دبێژم، گری پێدڤیەکا مرۆڤانە، دەمێ پەیدا دبیت، تشتێ ئێکێ یێ ئەو دکەت گری یە، ئەڤە رێیا بێ دەستهەلاتیا وی یە بۆ دەربڕینێ ژ حەز، پێدڤی و ئاشکراکرنا هەبوونا خۆ، گری بۆ من تەناهیێ پەیدا دکەت، دوپات دکەت کو ئەز یێ هەیم، من چو جاران شەرم ژ گریا خۆ نەکریە، بەرۆڤاژی ئەز هزر دکەم خۆشیەکە، رێکەکە ژ بۆ سەرەدەریێ د گەل نەخۆشی و خۆشیێن یێ دی، دارێتن و ڤالاکرنا ئاریان و خەمێن منە، د وان گاڤان دا ئەز هەست ب مرۆڤایا خۆ دکەم.

– تو چاوا سەرەدەریکرنێ ل گەل زمان و وێنەیێن شعری د ناڤ شعرێن خوەدا دکی، ئانکو تو وێنەیێن شعری چاوا هلدبژێری؟

– د ژیێ خۆ یێ درێژ دا و ل دویڤگەریانا بەردەوام، ئەز هزر دکەم من چەندەکا مەزنا زمانی یا د بیردانکا خۆ دا عمبارکری. د بەرێ دا مە د گۆت کو هەلبەست لێکدانا جوانکاریێ یە ب زمانی، لێ ئێدی دەربڕین نە تنێ ب یەکێن زمانی یە، ب پەیڤێن رویتە. هونەر یێن تێکهەلبووین، ژ ئێک وەردگرن و ژ ئێک دخون، وێنە، سومبۆل، ئیشارەت، هایدان یێن بووینە پشکەک ژ ئاویتەیێن دەربڕینێ، ئەز ب خۆ تشتان ناهەلبژێرم، تشت ب خۆ دهێن، نڤیسینا من د گاڤێن وەک برویسیانە د ناڤبەرا هشیاری و نەهشیێ دا، ژ عمبارا نەهشیا من دەردکەڤن و هشیاریا من درێژیتە سەر کاغەزێ، ئەگەر وێنەیێن من د جوان بن، ئەو ژ جوانیا وان وێنەیانە یێن من هەستپێ کری و د نەهشیا من دا عمبار بووین.

– تو گەلەک جاران هێمایێن ئەفسانەیی ب شێوەیەکێ ئافراندی د شعرێن خوە دا بکار دئینی، مەرەما تە ژ بکارئینانا ڤان هێمایان چیە؟

– ئەفسانە ئاویزەکێ جوانکاریێ سومبۆلی یە، هاریکارە دا مرۆڤ تووشی دەربڕینا ئێکسەر نەبیت، ژ بۆ بەرجەستکرنا سەربۆرا هەستکرنا کەسی و کۆمێ یا هاریکارە، ئاستێ هایدانان ددەتە هەلبەستێ، ئەڤرۆ، پاشەرۆژێ ب گویینێ ڤە گرێددەت، ڤەگێرانێ کورت دکەت و دەربڕینێ تیر دکەت. گەلەک جاران بێهنا من ب وان ئەفسانەیێن هەین و د تۆمار کری ناهێت و ئەز پێکۆلێ دکەم ئەفسانێن خۆ یێن تایبەتێن مژدار و گرێگوسە چێکەم.

– هندەک جاران تو رستەیەکی گەلەک جاران د ئێک شعر دا و ب هەمان رامان دوبارە دکی، لێ ب کراسەکێ دی، مەرەما تە ژ ڤێ تەکنیکێ چیە؟

– من چ مەرەمێن تەکنیکی پێ نێنن، دیارە ئەو رستە من یا د خەونەکا خۆ یا خۆش دا دیتین و د نەهشیا ب جزبەچوونا نڤیسینێ دا وەک سۆفیەکی ئەز وێ رستێ دوبارە دکەم، یان جارەکێ من ئەو رستە د دیتنەکا خۆ یا رۆمانسی دا یا  گۆتبیتە دەزگرا خۆ، هۆگرەکێ خۆ و د گۆڕی بیدانکا من دا مابیتە زێندی و ل گاڤێن پێدڤی و د نەهشیێ دا خۆ ژ نەشیا من ڤەدزن و ب سەر روویێ رویدانان دکەڤن. ئەز ژی نزانم ژ بەر چی یە، ئەڤا هە چو ئەگەرێن بەرئاقل نینن، تنێ یا گرێدای ئاریانا هەستانە و ب جزبەچوونە.

– تە گەلەک سنۆرێن شعری یێن شاعرێن بەری خوە یێن بەزاندین (شکاندین)، لێ تە سنۆرێن خوە یێن شعری نەبەزاندینە، بۆچی؟

– ئەز ئەزم، جار د بەری سیتافکا خۆ ڕا دکەم و جاران ژی سیتافکا من، من دهێلیت، من خۆ هوی بەریکانا خۆ نەکریە، ئەز و سیتاڤکا خۆ یێن هاتینە گوهۆڕین لێ هەر ئەم یێن ماین ئەم، ئەگەر کەسک خۆ ب سەرڤەیی ژی ڤە سەحکەتێ، دێ بینیت کو شعرا من هەر د گوهۆڕینێ دا بوویە، لێ چو جاران ئارمانجا من بەریکانە نە بوویە و تنێ ئافراندن و پەیداکرنا چێژێ بوویە.

– پشتی سەرهلدانا بهارا 1991 گرۆپێ «نووکرن هەروهەر» هاتە راگەهاندن و تو ئێک ژ دامەزرێنەرێن وی گرۆپی بووی، بۆچی ئەو گرۆپە بەردەوام نەبوو و بزاڤێن وی راوەستیان؟ ئەرێ هەوە ئارمانجێن بۆ هاتیە دامەزراندن بجهـ ئینان یان ژی هندەک ئەگەرێن دی هەبوون بۆ راوەستیانا چالاکیێن هەوە؟

– ئەدەب و رەخنەیا کوردی د گۆمەکێ دا ئاسێ ببوون و دەرگەهـ ژی ل سەردەمێ رژێما کەڤن دگرتی بوون، هەر چەندە بەری وی دەمی ژی بزاڤێن نویکرنێ هەبوون، لێ سەرهلدانێ پەقینەک د گەهاندن و راگەهاندێ دا چێکر، دەڤەر ڤەبوو ل سەر جیهانێ، ژێدەر بەردەست بوون، ئازادیا دەربڕینێ ب رەنگەکی ژ رەنگان بەرفرەهـ بوو. کۆمەکا هەڤالان هەست ب گرفتاریا ئەدەبی دکر، وەسا زانی کو هزرێن وان بۆ رێکێن چارەسەرکرنێ د نێزیکێ ئێکن، لەو بریار دا گرۆپەکێ کارکرنێ چێ کەن، ئەڤ کەسە موحسن قوچان، د. فازل عومەر، د. عارف حیتۆ، شوکری شەهباز، هزرڤان و سەلمان کۆڤلی.  ئەڤ دەستەکە کۆمبوون، بۆ نیزیکرنا دیتنێن خۆ دانوستاندن کرن، بانگەشێ و سمیناران ل سەر هزرا نویکرنێ بدەن، ژ بەر کو راوستان ئانکو یا مرنێ یە. هەر زوی کێمتر ژ مەهەکێ ژ روینشتنێن مە، شەرەکێ فرەلایەنی د گەل گرۆپی هاتە راگەهاندن. رێکخستۆکا دینێ گۆت (كل محدثة بدعة و كل بدعة ضلالة و كل ضلالة في النار). سیاسیا ب چاڤێ شکێ سەحکرە ڤان کۆمبوونان و هزر کر، ئەڤە دێ حزبەکا نوی چێ کەن، زانکۆ گەهشتە قولپا سیاسەتێ، شۆپپەرێسان گۆتن (ئەڤ کۆمە یا گرێدای ئەجندێن بیانیە، یێن بۆچوونێن بیانیان بەلاڤ دکەن، دا رێنما و بهایێن کوردی بهەرێفن). د سەر ڤان کوسپان ڕا دەستەکێ کار کر و سستی نەکر. تشتێ بووی، هزرڤان چوو ژ دەرڤەی وەلاتی، شکری ژ بەر ئەگەرێن سیاسی پاشدا چوو، د. فازل و سەلمان مژویلی کۆڤارا مەتین بوون، یێن ماینە ڤالا موحسن و د. عارف بوون، لێ نە ئەوە کو ب ڤێ بژیانێ ئەڤ بزاڤە هەلوەشیا، دانوستاندن هەر دژوار بوون و د خەونی بوون، ل پاش سالەکێ هەتا دویان، مەزنێن سیاسیان بانگەشە بۆ نویخوازیێ کر، هندەک مەلایان ل سەر منبەران دانپێدان کر کو ئەم پێدڤی ب نویکرنێینە، د کۆلانکێن زانکۆیێ دا گەنگەشە ل سەر نویخوازیێ هاتنە کرن و تیورێن وێ بوونە وانە، ژانڕێن نوی کەتنە د قادا ئەدەبی دا، ئەز نا بێژم ئەڤا هە هەمی ژ ئەگەرێ گرۆپی بوو، چونکو دەمێ دیاردە چێ دبن کۆمەکا فاکتەران دبنە ئەگەر، لێ نویکرنا هەروهەر ژ فاکتەرێن سەرەکی بوو. ب راستی نویکرنا هەروهەر نە پارتەکا سیاسی بوو دا ئارمانجا وی وەرگرتنا دەستهەلاتێ بیت، لێ ئاراندن بوو ژ بۆ گوهۆڕینێ د رەنگێ هزرکرن و نڤیسینێ دا و ئەڤ ئارمانجە یا ب جهـ هاتی، تەڤ شعرا ب سەرکەتیا دهێتە نڤیسین یان یا ل بن سیبەرا نویکرنا هەر و هەر یان ژی زێدەگاڤیە ل سەر.

– تو وەک ئەدیبەک خوە د چ وارێ ئەدەبی (شعر، چیرۆک، رۆمان)ێ دا پتر دبینی؟

– د نڤیسینێ دا ئەز گیانێ خۆ، ناخێ خۆ دادرێژمە سەر کاغەزێ. ئەز د هەر پەیڤەکا من نڤیسی دا خۆ د بینم. ل جەم من بابەت خۆ دسەپینیت کانێ دێ چاوا ژ ئێتوینا ناخێ من رژیێتە د قەلەمی دا و ب رژیێتە سەر کاغەزێ، پێدڤیە هندەک بابەت وەک لێکۆلین دەربکەڤن، هندەکێن دی وەک رۆمان هتد…، لێ ئەگەر پرسیار ژ من بکەی کانێ کیژ رەنگ ب ساناهیترە بۆ نڤیسینێ، هنگی دێ بێژم شعرا نوی یا ب سەرکەتی ژ هەمی رەنگان ب زەحمەتترە.

– ئەگەر چ بوون تو ژ شعرێ بەر ب چیرۆکێ ڤە چوویی و پاشی رۆمانێ؟ ئەرێ شعرێ حەزێن تە تێر نە دکرن؟ یان تە پتر خوە ل بیاڤێ چیرۆک و رۆمانێ دیت؟ یان ژی هندەک ئەگەرێن دی هەنە؟

-ئەز هونەری ب تەڤلهەڤی ڤە دبینم ئێک، هەر ژ کەڤن من چیرۆک، گۆتار، ڤەکۆلین یێن نڤیسین، گەلەک ژ هەلبەستێن من چیرۆکن و ڤەگێران، فلاشباک و دانوستاندن یا تێ دا هەی، تنێ ل ڤێ داویێ من رۆمان نڤیس، ژ بەر ئەز هزر دکەم کو چەندەکا مەزن یا زمانی هێژ یا د مەژیێ من دا عمبار کریە و هەلبەست ب زمانێ تێرکرنێ وێ چەندێ خەرج ناکەت، لەو من ڤیا بەری مرنێ ل رۆمانێ خەرج بکەم. دا جارەکا دی ژ بیر نەکەین کو ل ڤی سەردەمی تەڤایا هونەران ئاویزان ژ هەڤ قەر دکەن، د هەلبەستێ دا ئەز وێنەی ژ شێوەکارێ، ڤەگێرانێ، دانوستاندنێ ژ رۆمانێ و مونتاجی ژ سینەمایێ تێکهەل دکەم، دا ببیتە هەلبەست.

– ئەرێ هندەک بابەت هەنە تە دڤێت د شعرێن خوە دا بەحس بکی، لێ جڤاک  رێگرە؟

– بێ شک ئەڤ چەندە یا هەی، مرۆڤ نەشێت ب ئێکجاری خۆ ژ جڤاکێ ڤەقەتینیت. د بەهرا پترا جاران دا ئەز کەسەکێ شویم و نە گوهدارم، لێ ئەگەر ترس تیر بوو و نڤیسینێ خۆرتی ل من کر، ئەز هەر ب ئێکجاری ناچەمیێم، ئەز د نڤیسم و ل نک خۆ هەلدگرم و بەلاڤ ناکەم. ل پاش مرنا من دێ هندەکا بینن.

– د شعرا سترنکی دا تو گەلەکێ نازک و جوانی پەرێسی، لێ د شعرا دی دا تو یێ توند و دژواری، ئەڤە دوالیزمە بۆ چ دزڤڕت؟

– هندەک د هەبوونێ دا نوینەریا هەمیێ ناکەت، لێ هەمی نوینەریا هندەکێ دکەت. من کێم هەلبەستێن سترانکی یێن نڤیسین و د هەلبەستا سترانێ دا ئەز کوتەکیێ ل خۆ دکەم دا دیرک ب سەرو بەر بیت، ریتم تێک نەچیت، هەست ئالۆز نەبن، ئانکو پتر بهاڤێ (بیاڤ) درەو ل خۆکرنێ و سنعەتکاریێ یێ تێدا هەی. د هەلبستا دی دا ئاریانێن مرۆڤەکێ هەلچووینە، راستیا رویبرویبوونا ژیانا بێ وژدان و سەروچاڤە، یا مشتە ژ کەربێ، ڤیانێ، ژ کرێتی و جوانێ، ئانکو د هەلبەستێ دا وەک مرۆڤ ئەز تووشی ئاریان و هەستێن جودا دبم و راستگۆیێ د هەلبەستێ دا چارچۆڤە دکەم.

– تە ژ دویری جیهانا ئەدەبی چ ئارەزوویێن دی هەنە؟

– ئەز ژی مرۆڤم و هەمی ئارزوویێن مرۆڤان من دلڤینن، لێ ژ هەمان پتر ئەدەبە و ب خوەدیکرنا گولان ژ بەر جوانیا وان، تەناهی و بێ زیانیا وان، عشقا وان د گەل پێلێن عشقا من یا هار تێکهەل دبن، ئەز خۆ پارچەک ژ وانا دبینم.

– دووماهی پرۆژێ تە یێ نڤیسینێ چیە؟

– نها من کۆمەکا چیرۆکان یا ل بەردەستە، دیوانەکا شعرێ یا بەرهەڤە د گەل کۆما گۆتار و لێکۆلینان. ئەز نوکە رۆژانە گەلتێ د گەل شعرێ دکەم، چ گەلەکێ، یا هندەکێ ژێ دنڤیسم. هەکەر دنیا گەرم بوو، بەستیێ گەهێن من بەردان، من ڤەکۆلینەک ل سەر(هەلچوون و لاوازی د کاساتیا خانی دا) ل بەرە و نەخشێ رۆمانەکا دی، ئەو ژی هەکەر مرنێ پستۆیێ من نەگرت.

بیوگرافییا موحسن قوچان:

موحسن محەمەدێ فەخدریە، ل سالا 1954ێ، ل گوندێ بامەرنێ پەیدابوویە.

– ل سالا 1961ێ، د گەل خێزانا خوە مشەختی باژێرێ مویسلێ بوویە و خواندنا خوە یا سەرەتایی، ناڤنجی و ئامادەیی ل وێرێ تەمام کریە.

– ل سالا 1970ێ، دەست ب ڤەهاندنا شعران کریە.

– ل سالا 1973ێ، بەرهەمێن خوە د رۆژنامەیان دا بەلاڤکرینە.

– ل سالا 1977ێ، بوویە ئەندامێ ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد.

– سالا1977ێ، ژ بەر خواندنا شعرەکێ ل بامەرنێ ب دەستێ ئەمنا بەحسیان هاتیە گرتن.

– سالا 1979ێ، جارەکا دی هاتیە گرتن ب توهمەتا هەبوونا پەرتووکێن قەچاخ.

– ل سالا 1980ێ، گەهشتیە شۆرەشێ و ژ وێ ئەگەرێ ژ کاری هاتیە دەرئێخستن.

– سالا 1985ێ ڤەگەریایە و ب پالەتی خێزانا خوە ب خودان کریە هەیا پشتی سەرهەلدانێ.

– ل سالا 1985ێ، ب هەلبەستا (هەلوەشیان) دەست ب ڤەهاندنا شعرا نویخواز کریە.

– هەتا نوکە 12 دیوانێن چاپکریێن هەلبەستان هەنە:

1- بەری بەفر ب باریتن.

2- بەفرا ل ڤێرێ.

3- وێنە ژ فلمەکێ پرچیای.

4- چاڤێن ئەوێ کچکا هەنێ.

5- ئەو رویبارێ ژ خوارنا لەشێ خۆ تێرنەبیت.

6- لایێ گەرم ژ باژێری.

7- درەوەک ل چەپا سەری یا قاسیۆنی.

8- ئەو خەونا ل سەر فیستانێ وێ بوویم زاڤا.

9- خدرۆ.

10- ستران.

11- ئاسێبوون د ناڤ دندکێن بارانێ را.

12- دیمەن.

– دو پەرتووک یێن وەرگێڕاینە سەر زمانێ کوردی:

1- هنگافتنا پاشەرۆژێ، یا ئەلفین تۆفلەری.

2- کینە ئەم، یا سماییل هندگتون.

– رۆمانا خوە یا نەخری ل سالا ٢٠٢٣ێ چاپکریە.

– رۆمانا دویێ یا ب ناڤێ (گوندێ تەنەکان) ل 2026ێ بەلاڤکریە.

– کۆمەکا تێکستان ب ناڤێ (جوانترین) ب هەژمارەکا بەرتەنگ چاپ بووینە.

– کۆمەکا لێکۆلینێن وێژەیی یێن هەین.

– کۆمەکا نڤیسین و گۆتارێن رەوشەنبیری یێن هەین.

– کۆمەکا کورتە چیرۆکێن نە چاپکری یێن هەین.

– پشتی سەرهەلدانا1991ێ، بوویە رێڤەبەرێ تەلەفزیۆنا کوردستان.

– پشتی سەرهەلدانێ بوویە سەرۆکێ ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد، تایێ دهۆکێ.

– سەرنڤیسەرێ گۆڤارا پەیڤ بوویە، ل خولا چارێ هەتا هەژمارا 17ێ.

– ئەندامێ دەستەکا نڤیسینێ یا رۆژناما بۆتان بوویە.

– ئەندامێ دەستەکا نڤیسەرێن گۆڤارا نوخازی بوویە.

– ل سالا 14ێ، د گەل هەڤالان د. فازل عومەر، د. عارف حیتۆ، هزرڤان، شوکری شەهباز، سەلمان کۆڤلی، گرۆپێ نویکرن هەر و هەر چێکریە.

– ژ دامەزرێنەرێن رێکخراوا (مافێن مەدەنی)بوویە.

– رێڤەبەرێ رێکخراوا (رۆناکبیری رۆژ ) بوویە.

– ئەندامێ سەندیکا رۆژنامەڤانێن کوردستانێ یە.

– ئەندامێ سەندیکا رۆژنامەڤانێن جیهانی یە.

– ئەندامێ دەستەکا بالا یا ئێکەتیا نڤیسەرێن کوردە.

ڤان بابەتان ببینە

دەیکا دالیایێ ئێک ژ ناڤێن دیارە د ناڤ قادا ئەدەبیاتێ ل دەڤەرا بەهدینان دا و …