گۆڤارا مەتین گۆڤارا مەتین
ریپۆرتاژ: وەلات تەوفیق
ب پشکدارییا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ دیدارا ئێکێ یا لاوان ل سەر ئاستێ هەرێما کوردستانێ ل باژێرێ دهۆکێ هاتە گێڕان، پشکدار بوویێن وێ، ڤێ دیدارێ گەلەک گرنگ دبینن، چونکی ئەڤ دیدارە دبنە ئەگەر دا ژ نێزیکڤە ئاریشێن خۆ بگەهیننە لایەنێن پەیوەندیدار و د کۆمبوونەکا هۆسا دا بشێن بەحسێ بەرنامەیێن خۆ بۆ پاشەرۆژێ بکەن، لاوێن هەرێما کوردستانێ داخواز دکەن دیدارێن هۆسا، بەردەوام بهێنە گێران و زێدەتر گرنگی ب رۆلێ وان بهێتە دان.
محەمەد تەتەرخان؛ ئەندامێ بۆردێ برێڤەبرنا كاروبارێن دیدارێ بۆ کۆڤارا (مەتین) گؤت: «ب دیتنا من دیدارەكا ب رێك و پێك و جودا بوو. ئەڤە ژی ئەنجامێ كەد و ماندیبوونا مە یا هەشت مەهان بوو، كو كار ل سەر هاتییە كرن. جوداهی ژی بۆ وێ چەندێ ڤەدگەڕینم، كو نوینەرێن حكومەتێ ل سەر ئاستێن بلند و راستەوخۆ تێدا پشكدار ببوون، لاوان ژی راستەوخۆ گەلەک گازندێن خۆ پیشكێشی حكومەتێ كرن و پێشنیاز و چارەسەرییێن ڤان پرسان ب داتا و سمینار پێشكێش كرن. دیسان هەمی رێورەسم و ئامادەكاریێن دیدارێ ژ لایێ گەنج و لاوێن دهۆكێ ڤە هاتبوونە ئەنجامدان، كو ب ڕاستی ژی ئەڤە جهێ دلخۆشیێ بوو، ئەڤە بەڵگەیە بۆ هەبوونا شیانێن لاوێن دهۆكێ».
دەریا سەدیق ئیسماعیل؛ كارگێرێ مەكتەبا سكێرتارییەتا (ی. ل. د. ك) گۆت: «مە وەكو سكێرتاریەتا (ی. ل. د. ك) و ستافێ وێ، زەحمەتەكا گەلەك مەزن كێشا، ئامادەكرنا زێدەتر ژ 1500 گەنجان ل سەرانسەری كوردستانێ هەر ژ كەلار هەتا زاخۆ و شنگالێ، جهێ دلخۆشیێ یە، هەبوونا رێژەییا پشکدارییا کچان ژی گرنگ بوو، كو 50% بوو، ئەڤە ژی ئاماژەیێن باش و ئومێدبەخشن بۆ مە وەكو لاوان، كو کچ ژی ئێدی دشێت مل ب ملی کوڕى ڤە، رۆلێ خۆ د ناڤ هەمی سەكتەرێن ژیانێ دا ببینیت. هەروەسا هاتنا سەرخەت یا سەرۆكێ حكومەتێ و مزگینییا وی بۆ لاوان ل سەر دانانا سەنتەرەكێ مەزن بۆ پشتەڤانییا گەنجان ل جڤاتا وەزیرێن كوردستانێ ژ دەستكەفتییێن دی یێن ڤێ دیدارێ بوون، كو ئێدی ئەم ژی وەكو لاو بشێین خۆ د گەل گوهۆڕینێن جیهانێ و رۆژهەلاتا ناڤین بگونجینین».
شڤان كوردستانی؛ ژ باژێرێ سلێمانیێ بۆ (مەتین)ێ گۆت: «ب ڕاستی بۆ مە شانازی بوو، كو ئەم شیایین 1500 گەنجێن كوڕ و كچ ل سەر ئاستێ كوردستانێ ل دهۆكا رەنگین كۆم بكەین. مە تێبینی كر جەنابێ سەرۆك وەزیران گەلەك یێ رژد بوو ل سەر خۆ نێزیككرنا پرسە و گلەیێن گەنجان، كو ئەڤە ژی فۆرم و شێوازەكێ نوی یێ لێكنێزیكبوونا لاوان و حكومەتێ بوو، ژبەركو گەنجێ ئەڤرۆ؛ گەنجەكێ داهێنەرە. پێدڤییە حكومەت ڤان شیانێن مێشكی و جەستەیی یێن لاوان ب دەلیڤە ببینیت بۆ دانا كاری، وەكو دیمنەمۆیەكێ سەرەكی. دهێتە زانین لاو د نوكە دا روی ب روی گەلەك كێشەیێن مەزنن بووینە، پرسێن گەلەك گرنگ و دەستپێكی ل سەر ئاستێ جیهانێ هەمیێ ژ وان ژی؛ شەڕێ تەكنۆلوژیایی، شەڕێ چەكی بایۆلوژی، بێكاری، مادێن هۆشبەر و پرسێن دی یێن گرێدایی ئامرازێن پەیوەندیێ و ئنتەرنێتێ، كو ئەڤە بووینە ئەگەرێ بلەزێ گوهۆڕینان ل سەر ئاستێ هەمی جیهانێ. ب دیتنا من هەر ژبەر ڤێ چەندێ، پێدڤییە ل دەستپێكێ پرسا گەنجان نە ب تنێ ل كوردستانێ، بەلكو ل هەمی جیهانێ ب شێوە و فۆرمەكێ دی و سەر ژ نوی بهێتە رێكخستن.
زەهرا چەتۆ شێروان؛ ژ دەڤەرا سۆران پشكدار ببوو، دیاركر کو «بۆ جارا ئێكێ یە دیدارەك بۆ لاوان ب ڤی شێوەیی و ب ڤی قەبارەی دهێتە رێكحستن، بۆ مە وەكو لاوان گەلەك گرنگ و پێدڤی بوو، ژبەركو، مە خۆ راستەوخۆ تێدا دیت و ئەم شیاین؛ شیانێن خۆ یێن هزری و جەستەیی پێشكێشی سەرۆكێ حكومەتێ و نوینەرێ پەرلەمانی و سازیێن دی یێن پەیوەندیدار بكەین. جهێ دلخۆشیێ بوو د ڤێ دیدارێ دا دیار بوو، كو ئێدی گرنگی ب شیان و بەهرەیێن گەنجان دهێنە دان و گەنج دشێن رۆلێ خۆ یێ كاریگەر بگێرن، ب شێوەیەكێ باش ژ لایێ حكومەتێ و ب تایبەتی ژی سەرۆك وەزیران بخۆ ڤە، فۆكس كەتە سەر پرس و ئاریشەیێن روی ب روی لاوان دبن، وەكۆ پرسا مادێن هۆشبەر، خراب بكارئینانا سوشیال میدیایێ و گەلەك لایەنێن دی. ل دویماهیێ یا خالا بهێز بۆ مە، پشكدارییا سەرۆك وەزیران بخۆ بوو د ڤێ دیدارێ دا، كو تەكەزی ل سەر وێ چەندێ كر، حكومەت ب رژدی ل سەر پرسێن لاوان كۆم دبیت و ئێدی باشتر دێ گرنگی ب لایەنێن هزری، زانستی و هونەری یێن لاوان هێنە دان، بۆ وێ چەندێ لاو ژی ئێدی بشێن خۆ د ناڤ پرۆسەیا سیاسی و پێشكەفتنا هەرێمێ دا ببینن.»
ئێک ژ پشکداربوویێن دی یێ ڤێ دیدارێ، حكمەت محەمەد ژ زاخۆ؛ بۆ کۆڤارا مەتین گۆت: «مەبەست ژ ڤێ دیدارێ ئەو بوو، كو بشیێن راستەخۆ پەیاما گەنجان بگەهینینە سەرۆكایەتییا حكومەتێ و ب خۆشحالی ڤە جەنابێ سەرۆكێ حكومەتێ بخۆ د ناڤ دیدارێ دا بەرهەڤ بوو، ب سینگەكێ گەلەك بەرفرەهـ پێشوازی ل رەخنە و گلە و گازندەیێن وان کر و بەرسڤا هەمی پرسیارێن لاوان دا و سۆزا بجهئینانا هەمی هیڤییێن لاوان دا. هەروەسا بەحس ل مەترسیێن ڤی سەردەمی کرن، یێن كو دبنە ئاستەنگێن پێشكەفتنا گەنجان، ژ لایێ خۆ ڤە ئامۆژگاریێن داهێنان و پێشكەفتنێ ل گەنجان كرن.»
ئارام عەدنان؛ ژ دەڤەرا كەلار، بەرپرسێ ناڤەندا بالا یا گەرمیان، ژ پشكدارێن دیدارا لاوان، بۆ مەتین گوت: «مە وەكو گەنج و لاوێن كوردستانێ، هیڤی و ئومێدێن مەزن یێن هەیین بۆ پێشكەفتنێ، بەلێ ئامادەبوونا راستەوخۆ یا سەرۆكێ حكومەتێ؛ هیڤی و ئومێدێن مەزنتر د دل و دەروونێ مە دا چاندن، ب تایبەت ژی دەمێ مە راستەوخۆ د ناڤ گەنگەشە و دانوستاندنێ دا د گەل سەرۆكێ حكومەتێ و نوینەرێ پەرلەمانی، كو رێزدار سەرۆكێ لیستا زەر یا خۆلا پێنجێ یە ل پەرلەمانێ كوردستانێ، خۆ كرییە پشكەك ژ وان دانوستاندنان. ب هیڤیا وێ چەندێ ئەڤ دیدارە ببیتە دەستپێكەك بۆ دیدارێن بەرفرەهتر و مەزنتر، كو تێدا گەنج شیان و بەهرەیێن خۆ پێشكێشی گەل و نیشتمانێ خۆ بكەن و حكومەت ژی بشێت ئەڤان شیانان بكەتە دەلیڤەیەك بۆ پێشئێخستنا کوردستانێ».
رەوەز گۆران، ژ قەزا بەردەڕەش راگەهاند: «ئەڤ دیدارە ئاماژەیە، كو هەم حكومەتا هەرێمێ و هەم پارتی و هەم ژی هەمی سازییێن پەیوەندیدار؛ پرسا گەنجان كرییە كارێ خۆ یێ دەستپێكێ، ل سەر ڤێ چەندێ ژی سیمایێن كاركرنەكا رژد ل سەر وان سازییان یا دیار بوو. ئامادەبوونا سەرۆكێ حكومەتێ د ڤێ دیدارێ دا و بوون ب پشكەك ژ دانوستاندنان، بەلگەیێن رۆنن ل سەر خۆ نێزیككرنا جەنابێ وان ژ ڤێ چەندێ. هیڤیدارم ئەڤە نەبیتە دیدارا ئێكێ، بەلكو نە كێمتر ژ شەش مەهان یان ساڵەکێ دیدار دوبارە بهێتە رێكحستن، ژ بەركو؛ دیدارەكا مفادار بوو، بەردەوامبوونا ڤان دیداران دێ بیتە هێڤێنی بەرفرەهبوونا هیڤی و حەزێن لاوان و دێ شێن رۆلێ خۆ یێ كاریگەر پتر بینن، كا چەوا هەمی شۆرەش و سەرهلدانێن مە لاو پێشەنگ بوون..!!».
بلند جاسم؛ ژ دهۆكێ پشكدار ببوو، گوت: «وەكو لاوەكێ دەرچوویێ زانكۆیێ، خۆ بەختەوەر دبینم ئەڤرۆكە ب ئامادەبوونا هەمی سازییێن گرنگ یێن حكومەتێ دا ل كوردستانێ یا دل و مێشكێ خۆ پێشكێش بكەم. هەلبەت بۆ لاوێن كچ و كوڕ یێن دەرچوویێن زانكۆیان، گرنگە ئاشنایی كار و پرۆژەیێن حكومەتێ ببین، نەخاسمە د قووناغەكا ب ڤی رەنگی دا، كو تێدا پرسا لاوان بوویە پرسەكا گشتی ل سەر ئاستێ جیهانێ هەمیێ و لاو ل سەرانسەری جیهانێ روی ب روی هندەك مەترسیێن مەزن دبن، یا گرنگ، ڤەکولینا حكومەتا هەرێمێ یە بۆ ڤان پرسان، بۆ وێ چەندێ بشێن لاوێن شویرها پیلای ژ ڤان مەترسیان بپارێزیت و هندی د شیان دا بیت حكومەت بشێت شیانێن گەنج و لاوان بكەتە پشكەك ژ ەی خۆ یێن دەستپێكی».
ژینگەهـ دۆست، رۆژین ئدریس عابد، بۆ کۆڤارا مەتین گۆت: «ئەز وەكو پێشکشێکار د ڤێ دیدارێ دا ئامادە بووم و من ڤەكۆلینا خۆ ل بەرامبەر هەمی سازیێن گرنگ یێن پەیوەندیدارێن ل هەرێمێ پێشكێش كر. من وەكی هەر لاوەكا دی یا خودان هزر و پرۆژە رۆلێ خۆ د ناڤ ڤێ دیدارێ دا گێڕا. بابەتێ ژینگەهێ و ژینگەهپارێزیێ ژ گرنگترین وان بابەتانە یێن ئەڤرۆ پتر كار ل سەر دهێـتە كرن ل سەر ئاستێ جیهانێ دا. ل ڤێرە مە بۆ حكومەتێ و هەمی سازیێن دی یێن پەیوەندیدار ئەو چەندە دا دیاركرن؛ هەکە پالپشتی و پشتەڤانییا پرۆژێن هزری یێن گەنجی بهێتە كرن، دێ شێن وەكی هەر جڤاكەكێ دی ل سەر ئاستێ جیهانێ رۆلێ خۆ بگێرین، مە باوەری ب خۆ هەیە بشێن ب سەر هەر ئاریشەكێ ب سەركەڤین. یا من فۆكسا خۆ دانایە سەر مژارا ژینگەهێ بوو، ل گۆر شیانێن خۆ ئەز شیام هزرا خۆ بگەهینمە لایەنێن بریارێ. پێدڤییە هندی د شیان دا بیت ئەم ژینگەهێ بپارێزین، ژبەركو تاكە لایەنێ بشێت ڤی ژینگەهی بۆ بەرەبابێن بهێت بپارێزیت هەر ئەم ئەڤ کۆما مرۆڤاینە».
ناڤهاتیێ ئەو یەک ژی دیار کر، ل گۆر وان ئەنجامێن ڤەكۆلینا من دیار دبیت، كو ژینگەها كوردستانێ ژی ب هەمان شێوەیی بەر ب پیسبوونێ ڤە دچیت، بۆ چارەسەرییا ڤێ ئارێشێ، مە چەند ڤەكۆلین پێشكێشكرن، ب هیڤیا وێ چەندێ سازیێن شۆلەژێ ل بەرچاڤ وەربگرن و كارێن رژدتر ل سەر بكەن».
