بابەت

باسیل نیکیتین ل سالا 1885ێ ل ئیمپراتۆریا رووسیا هاتییە سەردونیایێ.  هەر ژ گەنجاتیێ، وی حەز ل سەر زمان و کلتوورێن ڕۆژهەڵاتا ناڤین هەبوو. ژ بەر ڤێ چەندێ چوو د بیاڤێ ڕۆژهەڵاتناسیێ دا و خۆ فێری زمانێن کوردی، فارسی، عەرەبی و تورکی کر.

ب سالان د ناڤ گەلێ کورد دا دژیا، دگەڕیا، ل گەل رێبەر و شێخانان دانوستاندن دکرن و کلتوور، ئایین، زمان و دیرۆکا وان ژ نێزیک نیاسی. نیکیتین ب جودا ژ گەلەك ڕۆژهەڵاتناسان، ب چاڤەکێ ڕێزگرتن و ڤیانێ تەماشەی وان دکر. وی کورد ب نەتەوەیەك ب ناسنامەیەکا بهێز، گیانەکێ ئازاد و کلتوورەکێ کویر ددانە نیاسین.

دەما شۆڕەشا 1917ێ ل رووسیا هاتە ڕوویدان، نیکیتین ژ بەر نەڕازیبوونا خۆ ل دۆر بلشەڤییان (پارتەکا سیاسی بوون ل رووسیا) نەشییا بزڤڕیتە وەڵاتێ خۆ و ل فەڕەنسا مافێ وەلاتیبوونێ وەرگرت. ل پاریس بەردەوامی دا چالاکیێن خۆ یێن زانستی و نڤیسینێ و ئێک ژ بەرنیاسترین پەرتووکێن گرنگ و زانستی ل دۆر کوردان بەلاڤکر:

کورد: ڤەکۆلینەکا جڤاکی و دیرۆکی Les Kurdes: Étude sociologique et historique کو ڤەکۆلینەکا گشتگیر و مرۆڤناسی (ئەنترۆپۆلۆژی) یە ل دۆر کوردان، کو بزاڤێ دکەت وێنەیەکێ ڕاستی، دیرۆکی و کلتووری یێ ڤی نەتەوەیێ دیار بکەت. نیکیتین ب رێکا تێبینیێن مەیدانی ل ئیرانێ و دەڤەرێن کوردنشین و ژێدەرێن دیرۆکی و دیپلوماسی، ڤەکۆلینێ ل سەر ئالیێن جوداجودا یێن ژیانا کوردان دکەت.

دیرۆک و پێکهاتەیا جڤاکی: وی دیرۆکا کوردان ژ ڕابردوویێ هەتا وی دەمی ڤەکۆلین و ڕۆلێ هۆز و دادوەرێن دەڤەرێ د پاراستنا سەربەخۆیی و ناسنامەیا کوردان دا شیکار کر.

پێکهاتا جڤاکی یا کوردان ل سەر بنەمایێ عەشیرەت و خێزانانە، و یاسایێن نە نڤێسی، پەیمان و پەیوەندیێن عەشیرەتی گرنگییەکا زۆر د ژیانا ڕۆژانە دا هەیە.

ئەڤ پەرتووكە ئەڤرۆ ژی ئێکە ژ ژێدەرێن کلاسیکێن ڤەکۆلینێن کوردی ل جیهانێ.

باسیل نیکیتین هەتا داوییا ژیانا خۆ ل پاریس ژیا و ڤەکۆلین دکرن. ل سالا 1960ێ چوو بەردلۆڤانییا خودێ. نیکیتین کەسەک بوو کو بەشەکێ گرنگ ژ ژیانا خۆ تەرخانکر بۆ ناساندن و پێشکێشکرنا کوردان ب جیهانێ.

ڤان بابەتان ببینە

ل سالا 1934 ل برۆکسل (بەلجیکا) ژ دایک بوویە لێ د بنەرەت دا فرەنسی یە …