ئێدی بابەتێن وێژەیی ل جڤاکێن تووشی ڕویدان و نەهامەتیێن مەزن و برینێن کویر بووین نەمایە ئالاڤەک یان ڕێکەک بۆ دەربڕینا هەستان ب تنێ یان پێگۆتن و هاڤێتنا بەرئێک یا سترانان یان ژی دیارکرنا جوانیا وی جڤاکی ب سروشتێ خۆ ڤە. بەلکو ئەم دشێین بێژین نوکه هزرا جڤاکی ب ڕێکا وێ وێژەیێ دوبارە دکارین ئاڤا بکەینە ڤە، یان بەرچاڤکرن و دیارکرنا وێ چەندا دیرۆکێ ڤیایی ڕەش بکەت یان بکەتە پەڕاوێزەکا بچویک دا چو کەس گرنگیێ نەدەتێ! ژ بەر ڤێ چەندێ ئێک ژ کارێن هەرە گرنگ ل دەڤەرێ هەمیێ هاتییە ئەنجامدان بۆ بکارئینانا ڕۆمانێ ژ بۆ خزمەتکرن و دیارکرنا وان ستێرێن ژ ئەسمانێ مللەتێن ستەم لێکری کەفتین بێی ئێک تەماشە بکەت.

کارێ نڤیسەر و ڕۆماننڤیسێ کورد یێ هێژا (سەبری سلێڤانەیی) ل بن ناڤ و نیشانێن (1933 داستانا رەبەنێ مزگەفتێ)، کو هەمی هەست، پەخشان، چیرۆک، کن چیرۆک، ستران، پێگۆتن، لاڤە ژ خۆدێ، خەون و ئاشۆپ ملێن خۆ ددەن بەرئێک و دبنە ڕاستیەکا تەحل کو سنوورێن ئەڤێن مە گۆتین هەمیان د بەزینیت داکو ببیتە کارەکێ ڕەوشەنبیری و ڕەوشتی کو ب ڕێکا وێ دوبارە ئێک ژ نەخۆشترین چرکەیێن عیراقا وی دەمی (کو نوکە ژی ژ وان بهێت دێ دوبارەکەن ڤە) د ئینیتە سەر مێزێ و هەمی ئەو تشتێن نەهاتینە گۆتن دکەتە سەر بەڕکێ! و هەتکا تۆخمەکێ وەکو «بەکر صدقی»دبەت.

ئەڤ ڕۆمانە پشتبەستنێ ل سەر بنەمایێ ڤەگێڕانەکا ئالۆز دکەت، کو گەلەک دەنگ دهێنە گوهێن خواندەڤانی، ‌ئەڤ ڤەگێرانە ژی دهێتە دابەشکرن بۆ دو دەمێن جیاواز و دویری ئێک ب سالان، لێ نێزیک ژ لایێ هەستان ڤە، «دەمێ نوکە» د کەسایەتیا دکتۆر «شازری»دا ل زانکۆیێ دهێتە قالبدان. ئەو «دەمێ بووری» ژی یێ کو ب ڕێکا دەستخەتێ «میرا» یێ بۆ مە دهێتە گۆتن. نڤیسەر یێ شارەزابوویە کو هزر د وێ چەندێ دا کری ب ڕێکا چیرۆکەکا سەردەمیانە یا عەشقێ د ناڤبەرا دو کارێکتەرێن سەردەم دا خواندەڤانی ب ناڤەڕۆکێ ڤە گرێدەت داکو بشێت ئەوا دلێ وی بڤێت»نامێ» ب گەهینیتە خواندڤانی، چونکو دزانیت هەمی دلان زوی ب زوی زەوق و مەرەقا بەردەوامیا تەماشەکرنا دیمەنێن تراژیدی نینن، ئەڤە ژی خالەکا گەلەگ باشە کو ل دویماهیێ خواندەڤان دهێتە ڕازیکرن و وەریسێ گازندێ ب هندەک ڕویدانێن نە چاڤەڕێکری دهێتە پچاندن.

ژ بلی وێ چەندا مە گۆتی؛ پێکڤەگرێدانا دو سەردەمێن ژێک دویر نە کارەکێ ب ساناهیە، ب تایبەت هەکەر نڤیسەری بڤێت خواندەڤانێ وی هەست ب ڤێ جیاوازیا دەمی نەکەت و هایژێ نەبیت دەمێ د چەند ڕێزەکاندا ژ 1933 دهێتە ڤەگۆهاستن بۆ 2025ێ، لێ پێکڤەگرێدانەکا جوان و سەقاکرنەکا ژ هەژی بۆ هاتییە کرن کو چ دەرز و پەق د ناڤبەرا وان دا نەهێلاینە و یا ژ مرۆڤی ڤە ڕێیەکا راستە بێی کەند و کورە. ب تایبەت بۆ بابەتێن دیرۆکی هوستایەکێ باش پێ دڤێت هەکەر نە دێ هەست ب ڤێ خواراتیێ هێتەکرن، چونکو نەیا ب ساناهیە ژ دەستپێکا چەرخێ بیستێ باس بکەی، بدەیە ناڤ ڕویدانێن «طور عابدین» و پاشی شەرێن ناڤخۆیی یێن دەڤەرێ ب دژی کەمینەیان، هەتا بگەهیە کۆمکوژیا سێمێلی، ل ڤێرێ مەلەڤانەکێ ب شەرت یێ دیرۆکی ژی پێ دڤێت.

ل ڤێرێ گۆهۆڕین نە ب تنێ ڤەگوهاستنەکا دەمیە، لێ هوشا مرۆڤی ژی دگەل دهێتە ڤەگوهاستن، چونکو مە نەچار دکەت بکەڤینە بەرسینگێ وێ دیرۆکا خویناوی کو کارتێکرنا وێ هەتا نوکە ژی یا بەردەوامە. ئێک ژ خالێن هەرەگرنگ من حەز ژێ کری د ڤێ ڕۆمانێ دا، «ئەی مللەتێن خودان دیرۆک، گرنگیێ بدەنە نڤیسینێ» هەکەر ئەو «دەستخەت» نەبا چ بابەت نە دمان بۆ ڕۆمانێ و نامەیا وێ یا سەرەکی درست نە دگەهەشت، ئانکو نڤیسەر یێ نەئێکسەر دبێژیتە جڤاکی، گرنگیێ بدەنە تۆمارکرنا دیرۆکا خۆ یا کەڤن و نوی، چونکو هەکەر مرۆڤ دچن و دەم دەرباز دبیت لێ تشتێ نڤیسی و پاراستی دمینیت بۆ بەرەبابێن د دویڤ دا، ئەو دەنگە ئەڤێ نەهێتە گۆهـلێبوون. د دلێ ڤان ڕویدانێن گەرم دا کەسایەتیا کارێکتەر «فیرنۆم»ی وەکو ستوینەکا بهێز دیاردبیت کو ئەم دشێین بیژین خواندەڤان و کارێکتەرێن دی هەمی خۆ پێڤە دگرن و بۆ وان دبیتە خالا هێزێ، چونکو نموونەیەکا کەڤن و سەردەمە (دێ د ڕویدانان دا بۆ هەوە دیاربیت). فیرنوم ب تێگەهەشتن و عەشقا خۆ بۆ مللەت، خێزان، خۆشتڤی و دوزا خۆ دەربڕینێ ژ مللەتێن ستەملێکری دکەت، چونکو ئەو پتر د ئێش و ژانێن ئێک و دو دگەهن. ئەز باوەرم هەکەر هەر کەسەکێ نەخۆشی، ڕەڤ، ئاوارەبوون و ترس دیتی، یان ب چاڤێن سەرێ خۆ دیتی دەمێ مرنێ ئەندامێن خێزانا وی برین شیان نابن بێی دل کۆزرین و ڕۆندک ژ ڕویدانان دەرباز ببیت.

لێ پشتی فیرنۆم هەمی تشتی ژ دەست ژی ددەت، مرۆڤایەتی، باشبوون و دلۆڤانیا وی دبیتە دوقات و دلێ وی پتر نەرم دبیت، ئەڤە ژی نامەیەکا جوانە کو کەسێ گەلەک نەهامەتی هاتیە ڕێیا وی پتر ملێن وی پەحن دبن و ئێدی دلێ وی یێ ڤەکریە بۆ ئێش و ژانێن جڤاکی، یان ژی دشێن بێژین نڤیسەری یا ڤیایی پشکا شێری ژ جڤاکێ مە ب ڤی کارێکتەرێ بریندار بەرچاڤ بکەت.

ل بن ڤێ ڕۆناهیێ، ئەم دشێین بێژین کو ڕۆمانا «1933 داستانا رەبەنێ مزگەفتێ» نموونەیەکە ژ ڕۆمانەکا پێشکەفتی و تێکەل ژ دیرۆک و وێژەیێ، ب شێوەیەکێ سەردەمیانە بیرهاتنان ساخ دکەتەڤە، نە ب تنێ ڤەگێڕانەکە لێ ژیانێ ددەتە هندەک ڕویدانێن راست و درست، کو ب دەهان پرسیارێن ئاسێ و بێ بەرسڤ ل دەف خواندەڤانێ خۆ پەیدا دکەت! ئەڤ چەندا نڤیسەر پێ ڕابوویی ب بوچوونا من؛ ڕاستی ژی، ئەڤ چەندا نڤیسەری نڤیسی و ئەنجام دایی بەرپرسیارەتیەکا ڕەوشتی و گۆپیتکا مرۆڤایەتیێ بوو.